(104) Gwaynten


© 2018 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Hevleny yma an Gorawys pò ‘Lent’ ow tallath an peswordhegves dëdh a vis Whevrel. Nyns yw an ger Corawys kefys in Kernowek hag ytho res veu y venthygya dhyworth y Grawys ‘Lent’ in Kembrek ha koraiz ‘Lent’ in Bretonek. Dell usy ow wharvos yth yw an dhew er-na a dhevedhyans Latyn, rag ymowns y ow tos aga dew dhyworth Latyn Quadragesima, an dew-ugansves dëdh. Quadragesima ytho yw an kensa Sul a’n Gorawys. De Merher dhyrag an Sul-na yw dallath an Gorawys ha’n jëdh dhyrag hedna in Sowsnek yw gelwys ‘Shrove Tuesday’. Yma ger rag ‘Shrove Tuesday’ kefys in Kernowek, hèn yw Enes. Ger Latyn in y dhevedhyans yw Enes kefrës, rag yma va ow tos dhyworth Latyn Initium ‘dallathfos, dallathfos an Gorawys’. In Sowsnek yth yw an Gorawys gelwys ‘Lent’. Yma colm inter an ger Lent ha’n verb ‘to lengthen’, rag in sêson an Gorawys y fÿdh an dedhyow ow hirhe. Pàn vo an Gorawys ow nessa, ny a wor bos an gwaynten ow tos. Kynth yw an Gorawys termyn rag penys, res yw avowa an gwaynten dhe vos sêson pòr blegadow. In dornscrif Scawen rag ensampyl ny a gav an lavar coth: Howl soth, torr leun, paradhys an gwaynten When the wind’s in the south, the belly is full—spring is like paradise.’ Yma scolers kefrës ow cresy fatell usy ger aral ow tos dhyworth an wredhen gwelys i’n ger gwaynten. Hèn yw gwennal, gwednal ‘swallow’ in Kernowek ha gwennol in Kembrek. Yth yw an ger Kernowek gwednal kefys in Gerva an Kernowek Coth hag in Kernowek Cres in Bêwnans Ke. Yth yw Oubra benyn losow pò ‘herbalist’ i’n gwary. Pàn wrella hy gweles Tewdar turont rag an kensa prës, hy a lever:

pàn yth clôwys ow kelwel,

muskegys moy ès gwennal

in fordh orth hy lowena.

Form liesek pò ‘plural’ gwednal yw gwenylly. Hèn yw kefys in Bronn Wenylly ‘the hill of swallows, Brown Willy’. An Sowson a lever nag yw udn wednal tôkyn certan a’n hâv. Wàr an tenewen aral yth hevel fatell wre an Geltyon kelmy an wednal gans an gwaynten kyns ès gans an hâv y honen.