(119) Fyges Corynt


© 2018 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Y fedha grappys bian heb has gonedhys in Ÿst an Cresvor. Pàn vowns sëgh yth yw an grappys bian-na ûsys in kegynieth, spessly in câkys ha torthednow. I’n dedhyow coth yth esa an radn vrâssa a’n grappys-na ow tos dhe’n West a Ewrop dhyworth Corynth, porth a bris in Grêss. Rag hedna in Sowsnek y a veu henwys ‘grapes of Corynth’ ha wosa hedna ‘currants’. Nyns eus ger vëth rag ‘currant’ in Kernowek, saw yma William Gwavas ow ry an hanow fyges an howl ‘figs of the sun’ rag ‘raisins’, hèn yw grappys sëgh. Ytho Nance a gomendyas fyges Corynt avell hanow Kernowek rag ‘currants’. Frûtys bian du yw fyges Corynt hag i’n enesow-ma aga hanow Sowsnek re beu rës kefrÿs dhe frût dyffrans yn tien, hèn yw an ‘blackcurrant’. Y hanow sciensek yw Ribes nigrum. Genesyk yw an ‘blackcurrant’ i’n Breten Veur. Talvejys brâs ywa awos y sawour sherp ha teg hag inwedh dre rêson a’n frût dhe vos leun a vytamîn C. Nyns eus ger vëth rag ‘blackcurrant’ i’n textow Kernowek, saw an term corynt du, liesek coryns du re beu comendys ragtho. Yma ken ehen a gorynt kefys dres oll an West a Ewrop, hèn yw an corynt rudh pò ‘redcurrant.’ Hèn yw ûsys yn fenowgh dhe wil saworen rag kig on ha kig ewyk. Yma esel aral whath a’n keth teylu neb yw kefys yn fenowgh i’n enesow-ma. Hèn yw Ribes uva-crispi pò ‘gooseberry.’ Brâssa yw an frûtys-na ès an coryns hag yma reun pò ‘bristles’ warnodhans. Y yw bryjys ha kemyskys gans dehen rag gwil ‘gooseberry fool’. Nyns yw ger vÿth kefys in Kernowek tradycyonal rag ‘gooseberry’. Yma Nance ow comendya growsen rag ‘gooseberry’ hag ev a re dhe gonvedhes an hanow-na dhe vos Kembrek. Saw nyns eus ger a’n par-na kefys in Kembrek. Martesen yma Nance ow predery a’n henwyn rag ‘gooseberry’ in ranyêthow Sowsnek, groser ha grozzle, rag ensampyl. Yma Borlase ow compla an ger Bretonek agroasen saw yma hedna ow mênya ‘rose-hip’, poran kepar ha’n ger Kembrek egroesen ‘rose hip.’ Yma Nance y honen ow ry agrowsen (adar growsen) avell an hanow Kernowek rag ‘rose hip’ kefrës. Yth hevel ytho nag yw certan devedhyans an ger growsen ‘gooseberry’ in Kernowek. Dre rêson bos ‘gooseberries’ cudhys gans greun pò ‘bristles’, ny a alsa aga henwel mor spernek ‘bristled berries’. Me a garsa bytegyns comendya hanow aral. Onen a’n henwyn Kembrek rag ‘gooseberries’ yw eirin Mair ‘Our Ladies sloes’. Ytho rag ‘gooseberries’ in Kernowek, gwell via genef vy ûsya eyrin Maria.