(134) Myhal Arghel


© 2018 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

An nawves dëdh warn ugans a vis Gwydngala yw aswonys in Sowsnek avell ‘Michaelmas’. I’n termyn eus passys yth o an jëdh-na jorna a bris brâs rag pe kendon ha rag gwil ambosow. Yth yw hanow Sowsnek an jëdh kefys in ‘Michaelmas Term’, termyn an kydnyaf, ûsys bys i’n jëdh hedhyw i’n enesow-ma in ûnyversytas hag in cortys a laha. In Kernowek Michaelmas yw gelwys Gool Myhal Degol Myhal hag yth ywa complys moy ès unweyth i’n textow Kernowek. In Bêwnans Ke rag ensampyl Morreth, Yùrl Kerlew, a gôws a helder Arthùr Mytern hag ev a lever: Ny gans Arthùr in y sàl kyn trycken bys Wool Myhal, welcùm ny a vÿdh ena. I’n Bêwnans Meryasek Yùrl Rohan a gôws adro dhe’n try fer a vÿdh frank a ladron dre bejadow Meryasek. An tressa, yn medh ev, a vÿdh in mis Gwydngala ha Degol Myhal bydh henna. An hanow Myhal yw Mikhael in Ebrow ha qwestyon ywa usy ow styrya ‘Pyw yw kepar ha Duw?’ Myhal Sans yw arghel hag yma mencyon gwrës anodho i’n Beybel. I’n dewdhegves chaptra a Revelacyon ny a red fatell wrug Myhal ha’n eleth gwiryon erel tôwlel an dhragon, hèn yw an tebel-el pò Lûcyfer, in mes a nev. I’n gwary Kernowek Creacyon an Bÿs ny a gav pyctour leun a rebellyans an tebel-el. Myhal Arghel yw fyrm in y lendury dhe Dhuw hag yma va ha’n eleth erel ow soweny dhe fetha an tebel-el ha’y gowetha ha’ga banyshya dhe iffarn. Warlergh bos convyctys, an tebel-el rag ewn venjans a enter i’n serpont; ena ev a whela temptya Adam hag Eva may whrellens debry an frût dyfednys hag indelha kelly paradîs. Kyns oll an serpont a gôws orth Eva. Mar teu hy ha tâstya an frût, yn medh ev, hy a vÿdh kepar ha Duw. Eva a worthyp:

Myhal, sera dhywgh gramercy!

A callen dos dhe’n pryck-na,

y halsen bos pòr very.

I’n lînednow-na Eva a lever Myhal, sera, hèn yw ‘By St Michael, sir,’ saw Myhal yw chif-escar an Jowl, an very person usy hy ow côwsel orto. Geseth dramatek pò ‘dramatic irony’ yw hedna. I’n dedhyow coth yth o Myhal Arghel onen a’n sens moyha kerys in Kernow. Yma lies eglos in Kernow ow ton y hanow ev. An Garrek Loos i’n Coos yw aswonys in Sowsnek avell ‘St Michael’s Mount’ rag ensampyl, ha sacrys dhe Myhal Arghel inwedh yw eglosyow in Hellys ‘Helston’, Lannergh pò ‘Landrake’, Lannwedhen pò ‘Lawhitton’, Lës Noweth pò ‘Lesnewth’, Pennkevyl pò ‘St Michael Penkevyl’ ha Logmyhal pò ‘Michaelstow’. Henry Jenner o Kensa Bardh Meur Gorseth Kernow. Hanow bardhek Jenner o Gwas Myhal.