(142) Viena


© 2018 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

In mis Mê hevleny me ha’m gwreg a spênas degol cot in Viena, chif-cyta Austrya. Apert yw dhe genyver vysytyor dhe’n cyta fatell o hy tyller a roweth brâs spessly orth dyweth an nawnjegves hag in dallath an ugansves cansvledhen. In kensa le Viena o pencyta an empîr Austryan ha warlergh mil eth cans seyth  deg pencyta Monarky Dewblek Austrya-Ùngary. I’n dedhyow-na yth esa Viena, Prâg, Bùdapest, Bratislava ha Lvov oll ajy dhe Austrya-Ùngary. Yth o Viena an cyta vrâssa a gowsoryon Jerman in oll an bÿs. Viena a’s teva hanow brâs avell cyta a vûsyk, rag yth o Brahms, Bruckner, Mahler ha Richard Strauss kelmys gensy. Yth esa an Secùnd Scol a Gomposydhyon, Schoenberg, Berg ha Weber gwythresek inhy moy adhewedhes. Pelha in dallath an uganves cansvledhen yth o Viena pencyta skiansek an bÿs. Sîcoanalysys Sigmund Freud a dhalathas in Viena hag in Viena inwedh y feu gwelys an Sezessionstil pò Gis an Omdhyberthyans in penserneth hag in paintyans, lêdys gans Gustav Klimt. In Viena kefrës y feu dysplêgys an fylosofy a Ludwig Wittgenstein hag a’y gelgh. Dre rêson a’y savla avell pen-cyta ha dre rêson a’y rycheth, yma meur a withtiow pò ‘museums’ i’n cyta ha lies soler lymnansow. Warbarth gans oll hedna bytegyns Viena a’s teves hy thenewen tewl. Hitler, neb o cytysan Austryan, a spênas nebes bledhydnyow avell den yonk in Viena. Dell hevel ev a gemeras radn a’y dybyansow uthyk dhyworth terysy pò ‘extremists’ i’n cyta. I’n bledhydnyow deg wàrn ugans Engelbert Dolfuss Chansler Austrya a dhegeas an parlement hag a gemeras pùb gallos dhodho y honen. I’n vledhen mil naw cans try deg êth army Hitler a gerdhas aberth in Austrya rag sêsya an pow ha’y udnya gans an Reich; wharvedhyans neb yw gelwys an Anschluss. Nebes dedhyow warlergh hedna Hitler a veu wolcùbmys in Viena gans rûthow brâs lowenek. Warlergh Secùnd Gwerryans an Bÿs y feu Viena hag Austrya ocûpys gans an powers vyctoryùs. An Rùssyans a remainyas in Austrya bys dyw vledhen wosa mernans Stalin; ena y a dhepartyas. Dre rêson na gafas Austrya leun-anserhogneth bys i’n vledhen mil naw cans pymp ha hanter-cans, yth hevel na veu Austrya mar dhywysyk avell Jermany ow tarsewya trespassoryon gwerryans Natsy. Rag hedna radn anodhans a scappyas yn tien.