(148) Pons Tamar


© 2019 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

I’n Darn an Chartour, text avarr in Kernowek Cres, yth yw complys neb pons dres Dowr Tamar. I’n darn an den coth a lever dhe’n den yonk ow tùchya an vowes intendys ragtho:

Lemmyn y’th torn my a’s re

ha wàr an gres me a’n te

nag eus hy far

a’n barth-ma dhe Bons Tamar.

Ny woryn ny pana bons yw hedna. An pons cotha whath ow sevel hedhyw yw Pons Howt (‘Horsebridge’) in pluw Tredirklym (‘Stoke Climsland’), saw y feu an pons-na derevys re holergh rag Darn an Chartour. Gesowgh ny dhe fystena dh’agan dedhyow ny. Yth yw an dhew bons moyha ûsys dres Dowr Tamar hedhyw an dhew bons pelha dhe’n soth, hèn yw dhia Plymoth dhe Essa: Pons Tamar rag daromres fordh ha Pons Rial Albert rag an hens horn. Bys in cres an ugansves cansvledhen nyns esa pons fordh inter Plymoth ha Kernow. Nyns esa ma’s dew geybal po ‘ferries’, onen anodhans inter Plymoth hag Essa ha’n secùnd inter Devonport ha’n Stert (‘Torpoint’). Yth esa an daromres ow tevy re boos hag ytho y feu ervirys byldya pons fordh dres an ryver. Nyns o an governans contentys dhe brovia mona rag an negys; rag hedna an còst a veu degys gans Consel Conteth Kernow ha Consel Cyta Plymoth. An pons a veu egerys i’n bledhydnyow try ugans. Warlergh deg warn ugans bledhen y feu dyscudhys nag esa an pons ow metya rêwlyans an Udnyans Ewrôpek ow tùchya kertys poos. Res o ytho y dhaswil. An pons nowedhys a veu egerys i’n dyw vil ha dyw gans Anne Pensevyges. Pons an hens horn yw fest cotha ès an pons fordh. Y feu va desînys gans Isambard Kingdom Brunel hag egerys gans Albert Pensevyk in mil eth cans hanter-cans ha naw. Kyns ès an pons fordh the vos byldys, yth o Pons Albert y honen aswonys gans an bobel avell Pons Tamar. Kepar ha’n Menai Bridge inter Kembra hag Enys Mon, yma Pons Tamar gwrës a horn tôwlys pò ‘cast iron.’ Res yw ytho gwetha an dhew bons rag gossen pò ‘rust’. In lyver Lewis Carroll Through the Looking Glass yma an Marhak Gwydn ow teclamya bardhonek, usy an lînednow-ma ino:

I heard him then, for I had just

completed my design

to keep the Menai bridge from rust

by boiling it in wine.

Pàn wrug vy trailya lyver Lewis Carroll dhe Gernowek in dadn an tîtel Der an Gweder Meras, me a rendras an lînednow-na indelma:

Me a’n clôwas, rag collenwys

veu namnygen ow desîn

a ventêna Pons an Tamar

der y vryjyon in gwin.