(175) Jowan Prownter


© 2019 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording 

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

I’n vledhen mil naw cans ha deg John Buchan, an screfor Scot, a dhyllas novel in dadn an tîtel Prester John. Yth yw an whedhel desedhys i’n Soth a Afryca hag yma va ow terivas adro dhe genwerth ùnlafyl adamantys hag a rebellyans tôwlys gans an enesygyon. Den brâs an rebellyans yw gelwys Lapûta hag i’n lyver yma va ow qwil devnyth a whedhel coth Prester John rag surhe y roweth avell hùmbrynkyas an rebels. Pyw o Prester John a’n tîtel? An gorthyp sempel yw na veu den a’n hanow-na bythqweth i’n bÿs. I’n osow cres yth esa whedhlow ow mos adro in Ewrop ow tùchya mytern Cristyon in cres Âsya neb o gelwys Prester John pò ‘John the Priest.’ Yth esa Cristonyon in cres Âsya in gwir saw y o heretykys. Cristonyon êns y bytegyns. I’n dhewdhegves cansvledhen yth esa an crowsgasow pò ‘crusades’ warbydn an Moslems in tebel-stât. I’n dedhyow-na epscop ha patryark Eglos Sen Tobmas in Eynda a vysytyas Rom. Ev a leverys ev dhe dhos dhyworth tiryow Prester John. Pelha y bobel ev a garsa cafos gweres warbydn an Sarsyns dhyworth an West; Cristonyon Ewrop aga honen o whensys dhe gafos gweres dhyworth Cristonyon Âsya. I’n vledhen mil udn cans whegh deg pymp lyther dhyworth Prester John a veu recêvys gans an Pab, gans an Emprour Sans Roman ha gans Emprour Roman an Ÿst. Contrefaytyans yn tien o an lyther saw lies huny a wrug cresy dhodho. Pelha yth yw Prester John campollys gans moy ès udn screfor Ewropean a’n osow cres. Yma an acownt a viajys an Broder Odryk der Âsya neb a veu dyllys in Latyn in Ewrop i’n beswardhegves cansvledhen ow qwil mencyon a Prester John. I’n bymthegves cansvledhen y feu lyver Broder Odryk trailys dhe Gembrek. Darnow in mes a’n lyver Kembrek a veu trailys dhe Gernowek gans Caradar ha dyllys i’n gansvledhen dhewetha. Wàr an dyweth pàn na dheuth gweres vÿth dhe’n Ewropeans dhyworth Cristonyon Âsya, Cristonyon Ewrop a cessyas dhe gresy Prester John dhe vos kefys in Âsya. Y a wodhya fatell esa mytern brâs Cristyon in Ethyôpya. Ytho in desmygyans an Ewropeans an Empîr Cristyon in mesk an pagans a veu môvys dhyworth Âsya dhe Afryca. Hèn yw kilva an tîtel Prester John in novel Buchan. I’n lyver Prester John yw leverys dhe vos Afrycan, kynth yw an rebellyans kelmys gans Soth- kyns ès Ÿst-Afryca. Pàn wrug Caradar dyllo nebes darnow in mes a viajys Odryk in Kernowek, ny ros ev ensampyl vëth a’n hanow Prester John. In Kembrek Prester John yw gelwys Prete Joan. Hèn yw form Frynkek an hanow. An versyon Latyn yw Presbyter Johannes. Yma an ger Kernowek prownter ow tos dhyworth form Geltek a’n ger Latyn presbyter ‘priest’. Ytho, a pe res dhybm trailya novel John Buchan dhe Gernowek, me a vynsa ry dhe’n lyver an tîtel Jowan Prownter.