(177) 'Mist, cloud' in Kernowek


© 2019 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Y fedha ger clôwys in Sowsnek Kernow: lew, hèn yw nywl in nansow pò air nywlek wàr an mor. In Sowsnek in Lanvorek ‘Mevagissy’ y fedha clôwys an ger mùsyk ‘nywl’ hag in Porthenys y hylly an ger muzzicky ‘drizzling’ bos clôwys. Orth dallath an dasserghyans Nance a golmas an ger lew ‘nywl’ a wredhen Geltek gans an ger a wredhen Sowsnek mùsyk ‘nywl.’ Pelha ev a erviras an ger lew dhe vos goos nessa an ger alaw ‘music’ in Kembrek. Ytho Nance a dhesmygyas in Kernowek an ger ilow rag ‘music.’  In y erlyver a’n vledhen mil naw cans try deg peswar yma ilow rës in dadn ‘melody’ ha ‘music.’ In gwiryoneth ilow ‘music’ yw fug-er pò ‘ghost-word’ yn tien. Yth hevel bytegyns fatell ywa re holergh lebmyn rag y dhefendya in mes a’n tavas. An ger moyha kebmyn rag ‘mist, fog’ in Kernowek yw nywl. In y erlyver Sowsnek - Kernowek a’n vledhen mil naw cans try deg peswar yma Nance ow ry dew er rag ‘cloud’: nywl ha comol. Ha rag ‘rain cloud’ yma va ow comendya nywl cowas. Yth yw nywl kefys gans Lhuyd ha gans Borlase gans an styr ‘mist, cloud’. Nyns yw an ger comol ‘cloud’ kefys in tyller vëth in Kernowek hengovek. In dadn an ger Latyn tenebrosus ‘dark, gloomy’ yma Lhuyd ow ry tewal ha komolek hag ev a lever y dhe vos an geryow ewn in Bretonek ha Kernowek. In Bretonek hedhyw koummoul yw ‘nuages, clouds’ ha koumoulek yw ‘nuageux; cloudy.’ Cwmwl ‘cloud’ yw an ger Kembrek usy ow cortheby dhe koumoul an Bretonek. An geryow Kembrek ha Bretonek aga dew a veu benthygys dhyworth cumulus ‘das, cron; heap, mass’ in Latyn. Dell hevel y fedha an ger ûsys in Latyn rag referrya dhe’n crugyow a nywl wydn i’n ebron. Yth yw an ger ûsys whath in Sowsnek i’n lavar ‘cumulus clouds.’ Saw gesowgh ny dhe dhewheles dhe’n Kernowek: nyns yw comol kefys in tyller vëth i’n textow. An ger warrantus rag ‘cloud’ in Kernowek yw cloud. Yma Creacyon an Bÿs ow tallath gans areth solem dhyworth Duw an Tas. Ev a lever:

Ego sum Alpha et Omega;

heb dallath na dôwethva

pòr wir me yw,

omma ajy dhe’n cloudys

wàr fâss an dowr yn certan

try ferson in udn duwjys. 

Ha warlergh Duw dhe formya oll an eleth, ev a lever:

Lebmyn pàn yw dhymmo gwrÿs

nev ha’n nor orth bodh ow brÿs

ha’n naw ordyr colenwys

ha’n kensa jorna spêdys,

me a’s son gans ow ganow

hag a vynn dyskynnya

dhe’n nor in dann an cloudys

hag ow bodh guthyl ena.

Wàr verr lavarow fug-er pò ‘ghost-word’ yw ilow ‘music’, saw me a grÿs bos bysy dhyn y alowa drefen y vos gwredhys mar dhown i’n tavas. Lew yw ‘mist on the sea.’ An ger ûsys rag ‘mist’ yw nywl. ‘Cloudy, overcast’ a yll bos comolek, saw an ger ewn rag ‘cloud’ y honen yw cloud, liesek cloudys.’