(178) 'Dawn' ha 'dusk' in Kernowek


© 2019 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

In y erlyver Sowsnek-Kernowek mil naw cans hanter-cans onen rag ‘dawn’ yma Nance ow ry dëdh tardh. Ha rag ‘at dawn’ ev a re dyworth an jëdh. Nyns yw onen vëth a’n re-na kefys i’n tavas tradycyonal*. In y erlyver Kernowek-Sowsnek mil naw cans try deg êth yma va ow comendya an ger pelgens rag ‘Christmas midnight service’ ha rag ‘dawn’. An ger-na a veu benthygys dhyworth Kembrek ha Bretonek, hèn yw dhe styrya pellgent ‘Midnight mass’ in Bretonek ha pylgaint, plygain ‘dawn, daybreak’ in Kembrek. In Kernowek hengovek bytegyns yth hevel nag eus ma’s udn lavar yn udnyk rag ‘dawn’, kyn nag usy Nance ow qwil mencyon anodho. An lavar-na yw terry an jëdh ‘diluculum; the dawning of the day, daybreak’ campollys gans Lhuyd. Yth ywa rÿs gans Pryce ha Borlase kefrÿs, saw cler yw y aga dew dh’y gafos dhyworth Lhuyd. Rag ‘dusk’ yma Nance ow comendya anwolow, ger desmygys ganso y honen, ha tewlwolow. Tewlwolow yw growndys wàr Sowsnek Kernow, le may fedha kefys an ger tullalulla ‘dusk, gloaming.’ Dre lycklod tewlwolow ‘dark light’ o an form wredhek in Kernowek. Rag ‘at dusk’ yma Nance ow comendya dyworenos, dworenos. Hèn yw kefys in Pascon agan Arlùth. An text a lever ow tùchya Nycodêmùs:

dworenos yn pur brena

ev êth dhe’n corf o marow

gans oynment dhodho esa

‘at nightfall as sheer atonement

he went to the dead body

with ointment which he had…’

Yma ken lavar rag ‘dusk’ campollys gans Lhuyd, na wrug Nance merkya. Y hyll an lavar bos redys in gerlyver dornscrefys Lhuyd, gwethys hedhyw in Lyverjy Nacyonal Kembra. Wàr folen udn cans peswar  deg pymp yma Lhuyd ow ry ter an dhew olow hag yma va worth y styrya in Kembrek cyfnos, gogyfnos ha cyflychwyr. Yma oll an geryow Kembrek-na ow styrya ‘evening twilight, dusk.’ Rag hedna nyns eus dowt vëth ow tùchya styr an lavar. In Kernowek Cres an lavar a via inter an dhew wolow ‘between the two lights.’ Yth yw lavar haval dhe hedna kefys in Godhalek Wordhen. Yma an geryow idir an dá sholas ‘between the two lights’ ow mênya ‘at dusk, at twilight,’ ow referrya dhe’n termyn i’n jëdh pàn vo an howl ow sedhy ha na wrug an loor derevel whath. Dell usy ow wharvos Idir an Dá Sholas yw tîtel albùm a ilow tradycyonal Godhalek dyllys orth dyweth an gansvledhen dhewetha. Dre lycklod y fedha lavar ow mênya ‘inter an dhew wolow, at twilight’ ûsys in Keltek Kebmyn. Wàr verr lavarow an udn ger hengovek rag ‘daybreak’ in Kernowek yw terry an jëdh. ‘At dusk, at twilight’ i’n tavas tradycyonal yw dworenos hag inter an dhew wolow.

*Nyns yw an lavar-na gwir. In dadn TARTH yma Pryce ow ry duth tarth ‘the break of day’.