(205) 'Cake' in Kernowek


© 2020 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

In Kernowek dasvewys an ger ûsys rag ‘cake’ yw tesen. Yma Ken George ow tardha an ger tesen dhyworth tes ‘heat’, in udn gelmy an ger martesen gans ‘hot cakes’ pò neb tra kepar. Nyns yw gwirhaval an tybyans-na. Yth yw tesen dhe gelmy kyns gans tos ‘dough’ complys gans Borlase. Pelha nyns usy tesen ow referrya dhe neb tra wheg. In contrary part yma tesen ow referrya dhe sort a vara. Ny a wor hedna dhyworth Jowan Chy an Hordh. Yma an tiak ha’y wreg i’n whedhel ow keles naw pens in tesen hag yma Jowan orth hy hemeres tre dh’y wreg. Orth dyweth an whedhel ny a red: Nena anjy a dorras an desen ha th’era naw pens i’n desen. Ha an mona anjy a gavas ha’n bara anjy a dhebras. Tesen ytho yw bara, hèn yw dhe styrya ‘home-baked bread.’ In gwir in tyleryow in Wordhen whath yma benyn an chy ow pobas ‘a cake of bread.’ An ger êwn in Kernowek rag ‘sweet cake’ yw rës gans Lhuyd: câken, liesek câkys. Warlergh Lhuyd yma an ger câken in Kernowek ow cortheby dhe’n Godhalek císte ‘sweet cake’ hag arán spíosartha ‘spiced bread.’ Ger aral rag ‘loaf’ yw torth. I’n gwary Resurrexio Domini yma dew dhyscypyl ow metya gans an Crist das-serhys i’n fordh dhe Emaws. Moy adhewedhes onen anodhans a lever:

An arlùth Jesu gwelha

adhyragon torth vara

ev a dorras.

Apert yw dhyworth an lavar torth vara ‘a loaf of bread’ fatell yw benow pò ‘feminine’ an ger torth. Yth yw devnyth gwrës a’n ger torth in Testament Nowyth Kesva an Tavas Kernowek. In Sen Lûk, chaptra udnek ny a red Koweth, ro kendon dhymm a dri dorth ‘Friend, lend me three loaves of bread;’ ro kendon dhymm a dri dorth. I’n gwetha prës dyfygys dywweyth yw an trailyans-na. Myskemerys yw an reydh pò ‘gender,’ ha trailyans pò ‘mutation’ an kensa kes-son yw cabm inwedh. An Kernowek a dalvia leverel ro kendon dhymm a deyr thorth. In y erlyver a’n vledhen try deg eth rag ‘biscuit’ yma Nance ow comendya tesen gales hag yma va ow ry dhe gonvedhes an hanow dhe vos growndys wàr an ger Kembrek. Ny allama trôvya ensampyl vëth bytegyns a form a’n par-na in tavas an Gembrion. Yma bara caled (bara cales) ‘ship’s biscuit’ kefys in Kembrek dâ lowr, saw ny worama adro dhe *teisen galed (tesen gales) y honen. In y erlyver a’n vledhen mil naw cans try deg peswar wàr an tenewen aral rag ‘biscuit’ Nance a wrug comendya bysky, byskiow. Saw yth hevel fatell wrug Nance i’n bledhydnyow dewgans chaunjya y vrës unweyth arta. In y erlyver Sowsnek-Kernowek a’n vledhen mil naw cans pymp deg dew, rag ‘biscuit’ yma va ow profya byskyt, byskyttys. Res yw dhybm avowa byskyt dhe vos ow ger preferrys vy. Yma gerlyver wàr lînen an Academy rag ‘bread roll, roll’ ow comendya bara bian. Dell hevel, hèn yw growndys wàr Bretonek bara bihan dhyworth Frynkek petit pain ‘a roll of bread’. Nyns yw apert bytegyns fatell vynsa Kernowegor hengovek convedhes bara bian avell ‘a roll of bread.’ Gwell yw genef vy torthen vara.