(210) Geryow rag Mona


© 2020 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Pàn vedha nebonen ow screfa adro dhe’n mona coth, ev a screfa L, s, d. Yma d ena ow referrya dhe pennies coth. Yma d rag ‘penny, pennies’ ow tos dhyworth denarius, an ger Latyn rag ‘penny’. Yma denarius y honen owth apperya in Kernowek avell dynar, deneren. Yma an s in L, s, d ow referrya dhe’n ger Latyn solidus ‘shilling’. An ger-na yw gwelys in sols ‘shilling’ in Kernowek hag in swllt ‘shilling’ in Kembrek. An keth ger in Bretonek yw saout, saw yma hedna ow styrya buhas, gwarthek. I’n termyn eus passys gwarthek nebonen o an keth tra avell y rychyth, y vona. Yma an keth tybyans-na gwelys rag ensampyl in ger Sowsnek ‘fee,’ mona rag pe arbenygor, an medhek, an laghyas, rag ensampyl. Goos nessa an ger ‘fee’ in Sowsnek yw Vieh ‘buwgh yonk’ in Jerman. An ger Latyn rag ‘pound’ yw libra. Hèn yw gwelys in L in L, s, d. Kyns ès dos an ewrô, an lira o mona Italy. Yma lira ow tos dhyworth libra. Dell hevel ny veu libra benthygys gans an Kernowek na gans an Kembrek. Dre lycklod libra in Latyn a vynsa ry ger re haval dhe lyver ‘book’ dhyworth an Latyn liber, librum. Rag goheles an chauns a gemysky an dhew er, Kernowek ha Kembrek aga dew a benthygyas an ger rag ‘pound’ dhyworth pûnd an Sowsnek Coth. Pûnd heb mar a ros ‘pound’ in Sowsnek agan dedhyow ny. Warlergh pûnd dhe vos benthygys gans an tavosow Bretednek, hèn yw dhe styrya, gans Kernowek ha Kembrek, an vogalen a veu chaunjys i’n tavosow-na dhe [ü], ha’n ger a apperyas avell pünd, pünt. Hedna a ros punt in Kembrek ha punt in Kernowek Coth kefrÿs. In Kernowek Cres, bytegyns, an kes-sonyow -nt- orth dyweth an ger a dhysplêgyas avell -ns- ha’n ger a veu puns. Now yma rêwl in Kernowek, pàn vo unsylaben pò ‘monosyllable’ ow tysqwedhes an sownd [i] dhyrag -ns-, yma an vogalen [i] owth eylya gans [e]. Ytho i’n textow Kernowek ny a gav: pryns ‘pensevyk’ ha prence ‘pensevyk’; dyns ‘teeth’ ha dens ‘teeth’; syns ‘saints’ ha sens ‘saints’; myns ‘amount’ ha mens ‘amount’; kyns ‘before’ ha kens ‘before’. In kepar maner ny a gav puns ‘pound’ ha pens ‘pound.’ An eylyans pò ‘alternation’ inter puns ha pens a wrug dhe Ken George predery fatell o *peuns an form wredhek. I’n gwetha prës yth o myskemerys an tybyans-na. Ny veu *peuns gans [eu] bythqweth i’n Kernowek. Yma puns/pens ow tos dhyworth pûnt in Sowsnek Coth. Ny veu [eu] i’n ger-na in termyn vÿth. *Peuns ‘pound’ yw errour. An ger rag ‘pound’ in Kernowek yw punspens.