(212) Dowrgy


© 2014 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Nyns eus meur a vronegyon pò ‘mammals’ dyffrans in Wordhen. Oos an Yey a ladhas lies onen anodhans. Dre rêson Wordhen dhe vos enys, ny wrug oll an dyvers sortow a vronegyon dewheles pàn ve moy mygyl an aireth pò ‘climate.’ Onen a’n bronegyon a gefys in Wordhen yw an dowrgy pò ‘otter’ (Lutra lutra). Yma an dowrgy tregys i’n dowr, dell yw apert dhyworth an hanow Kernowek. Yth ywa tregys in ryvers hag in goverow pò in dowr sal ryb an cost. An dowrgy a gar pùscas avell boos, kynth ywa parys dhe dhebry ÿdhyn, qwylkydnow ha treghvilas pò ‘insects’ inwedh. Best nos yw an dowrgy ha ny vëdh ev gwelys ma’s bohes venowgh gans an bobel. I’n termyn eus passys y fedha an dowrgy helhys in Wordhen rag y belour teg gell. Lebmyn yth yw ledhys lies dowrgy ledhys i’n nos wàr an fordhow. I’n gwir ny welys vy dowrgy gwyls ma’s unweyth i’n pow-ma. Ev o marow ryb an fordh, ledhys dell hevel, gans drîvyor carr tan na wrug y verkya i’n tewolgow. In Sowsnek Wordhen an dowrgy yw gelwys ‘water-dog.’ Hèn yw trailyans a’n hanow Godhalek mada uisce ‘ky dowr’. Mada uisce y honen yw trailyans a’n hanow coth dobharchú, ger usy ow tos dhyworth dobhar ‘dowr’ ha ‘ky.’ Heb mar an hanow dobharchú in Godhalek yw goos nessa an henwyn dowrgy in Kernowek, dourgi in Bretonek ha dyfrgi in Kembrek. In Sowsnek Pow an Sowson an dowrgy yw henwys ‘otter’ ha’n hanow-na yw gwelys in hanow Dowr Ottery pò ‘Ryver an Dowrgy’ in North a Gernow. Gwredhen an ger ‘otter’ o form ragistorek kepar hag *udro- ‘best dowr’, ha dhyworth hedna y teu kefrÿs an hanow gwadn pò ‘adjective’ in Godhalek odhar ‘gell, gorm’, ow referrya dhe lyw teg pelour an dowrgy. Yma an ger Godhalek dhe glôwes rag ensampyl i’n hanow teylu Horan, in Godhalek Ó hOdhráin ‘mab wydn den gell yw vlew’ pò martesen ‘mab wydn an dowrgy’.