(228) Plag Brâs Loundres


© 2020 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Me a gowsas agensow adro dhe’n Mernans Du, neb a dheuth dhe Ewrop in cres an peswardhegves cansvledhen. Plag bûbonek o va hag alena rag dhia dermyn dhe dermyn an plag a weskys Ewrop. An ocasyon lacka a veu Plag Brâs Loundres, a hapnyas in mil whegh cans whegh deg pymp bys i’n nessa bledhen. Kyns ena y wharva plagys le aga crefter tergweyth in Pow an Sowson i’n cans bledhen tremenys. In bledhydnyow tryugans an seytegves cansvledhen yth esa fos oll adro dhe cyta Loundres. Yth o meur a bobel tregys ajy dhe’n fos hag ùnpossybyl o glanythter. Yth esa dowrgledhyow ôpyn ow resek dre gres an strêtys cabm. Y fedha meyn an cauncys slynk gans scùmblans bestas, gans stroll ha gans cawgh ha pîsas mab den tôwlys in mes a’n fenestry. Tu avês dhe’n cyta hy honen yth esa trevow scovva pò ‘shanty towns’ ha warbarth gans an mog dhyworth tyleryow gwil seban ha treven brîhy yth esa i’n cyta hy honen adro dhe bymthek mil chy ow lesky glow. Res yw fatell o an cyta leun logas brâs pò ‘rats.’ An logas brâs o an main may whre lêsa an plag bûbonek. Pobel Loundres a glôwas i’n vledhen mil whegh deg whegh deg peswar fatell wrug an plag tardha in mes wàr an brâstir hag y fedha gorholyon dhyworth porthow tramor gorrys in dadn gwarantîn. Y feu pòr yêyn an gwâv an vledhen-na ha hedna dre lycklod a lettyas omlêsans an plag. Saw pàn dheuth an gwaynten nùmber an bobel esa ow merwel a encressyas. An auctorytas a worras treven in dadn gwarantîn heb alowa an dregoryon dhe dhos in mes. Y feu tervansow dre rêson a’n rêwlyans-na. Yth o an savla i’n cyta hy honen mar beryllys may whrug an mytern ha pobel an gort forsâkya Loundres. Ny yllyn ny bos sur adro dhe nyver an bobel a veu ledhys der an plag, rag an re-na esa ow recordya an mernansow a ylly bos brîbys dhe worra cleves ken ès an plag wàr an testscrif. Ny ylly kenyver onen bos encledhys gans solempnyta ha lies onen a veu tôwlys aberth in cledh brâs avell bedh kebmyn. Wàr an dyweth pàn veu cudhys an cledh gans dor yth esa moy ès mil gorf ino. Warbydn kydnyaf an vledhen-na yth esa nùmbr an câssys ow lehe hag i’n mis Whevrel nessa bledhen an mytern ha’n vryntynyon a dewhelys dhe’n cyta. Yma istoryoryon ow cresy fatell ladhas an Plag Brâs cans mil person—hèn yw an peswora radn a boblans Loundres ogasty. Ny veu dyweth whath gans troblys Loundres. In mis Gwydngala wosa dybarth an plag tan gwall a dhalathas i’n cyta. An tan a bêsyas dhia Sul bys in nessa De Yow hag y whrug meur a dhamach. Nyns yw godhvedhys pyseul person a veu ledhys der an tan rag ny ylly bos recordys oll an mernansow. Y feu dystrôwys Peneglos Powl Sans ha lies eglos aral. Syr Crystofer Wren a wrug desînya an byldyansow nowyth rag kemeres aga le. Dre rêson a’n tan gwall res veu dastrevel meur a dreven. Lies onen a’n treven coth o gwrës a blethweyth ha pry ‘wattle and daub’, saw an treven nowyth a veu byldys gans men ha gans bryck. Ny ylly an logas brâs dynsel der an fosow nowyth-na ha hedna a lettyas lêsans an logas brâs. Yth hevel ytho fatell veu Plag Brâs Loundres an ocasyon dewetha may whrug an plag bûbonek grêvya an cyta.