(245) Kembra, Kernow, Frynk


© 2020 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Yma dew er i’n textow rag ‘country,’ bro ha pow. Nyns yw bro kefys ma’s unweyth, hèn yw in Passyon agan Arlùth, le mayth eson ny ow redya in pùb tyller dres an vro ‘everywhere throughout the country.’ An ger pow wàr an tenewen aral yw pòr gebmyn. Yma an lavar i’n pow adro ‘in the country round about’ kefys dywweyth hag in pùb pow ‘in every country’ kefys dywweyth inwedh. Ny a gav i’n pow-ma ‘in this country’ nawgweyth. Pelha yth yw pow ûsys in henwyn tyleryow, spessly in Kernowek Dewedhes. Rag ensampyl Nicholas Boson a scrif in pedn West Pow Densher ‘in the Western side of Devonshire.’ Gwavas a scrif Pow an Brethon rag ‘Breten Veur’ ha Pow Ameryca rag ‘Ameryca, an Stâtys Udnys.’ John Tonkin in y vardhonek Menja tus Kernowek bùs gosowes a gôws adro dhe Pow an Flemen, hèn yw ‘the Land of the Fleming, Flanders.’ In y drailyansow a’n Scryptour Sans yma Wella Rowe ow compla Pow Zebalon ha Nepthaly ‘the Land of Zebulon and Naphthali’, Pow Jûda ‘the Land of Juda’, Pow an Yêdhewon ‘the Land of the Jews, Israel’ ha Pow Ejyp ‘the Land of Ejypt.’ Pelha yma Lhuyd ow ry dhyn Pow Isel ‘Netherlands’ ha Pow an Sowson ‘the Land of the English, England.’ Oll an henwyn-na usy pow inhans, a veu desmygys in Kernowek y honen. Yma sort aral a henwyn powyow bytegyns yw fest cotha ès an re-na usy pow inhans. An henwyn-na yw Kembra ‘Wales’, Kernow ‘Cornwall’ ha Frynk ‘France.’ Gesowgh ny dhe veras ortans an eyl warlergh y gela. Yth yw Kembra, Kymbra ‘Wales’ kefys in Bêwnans Ke hag in Lhuyd. Dell hevel Kembra in Kernowek a wrug dysplegya dhyworth *Kembry, ha heb mar hèn yw goos nessa Cymru ‘Wales’ in Kembrek. Kynth yw Cymru, an pow spellys gans û orth an dyweth, in gwiryoneth yth ywa an keth ger avell Cymry gans y (yê) orth an dyweth, ger usy ow styrya ‘Kembrion, pobel Kembra, Welshmen.’ Dre rêson Cymru, Kembra dhe vênya ‘Welshmen’ in gwir, hanow leun yw an ger ganso y honen. Yma an keth tra dhe weles gans Kernow ‘Cornwall.’ An form istorek o *Cornowii ‘Cornovii, pobel Kernow,’ ha dhyworth hedna a dheuth an styr ‘Cornwall’, an pow. Yma Kernow ‘Cornwall’ destys in Passio Christi, in Bêwnans Meryasek, ha gans Nicholas, John ha Thomas Boson. Lhuyd a scrif Pow *Kernow, saw hèn yw form desmygys gans Lhuyd y honen. In gwir pòr goynt yw *Pow Kernow gans Lhuyd rag an Kembrek rag ‘Cornwall’ yw Cernyw yn sempel. Nyns yw *Pow Kernow ûsys gans Kernewegor genesyk vÿth. Kernow yw ewn. *Pow Kernow yw cabm. An hanow Frynk ‘France’ yw kefys in Bêwnans Ke, gans Nicholas Boson, John Tonkin hag Edward Lhuyd kefrës. Yth yw Frynk in Kernowek an keth ger avell Ffrainc ‘France’ in Kembrek. Ymowns y aga dew ow tos dhyworth Hen-Geltek *Frankî ‘the Franks’ i’n plûral nùmber hag ytho ‘land of the Franks, France.’ Rag hedna Frynk yw hanow lowr ganso y honen, poran kepar ha Kembra ha Kernow. I’n tavas dasserhys ny a wel an form *Pow Frynk traweythyow, saw nyns yw hedna compes. In Kernowek ‘Wales’ yw Kembra, ‘Cornwall’ yw Kernow ha ‘France’ yw Frynk.