(249) James Jenkyns


© 2020 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

James Jenkyns o tregys in manor Alverton, ogas dhe Pensans hag ev a verwys i’n vledhen mil seyth cans deg. Jowan Boson neb a’n gelow ‘old cousin Jenkins’ a screfas nebes gwersyow in cov anodho. Boson a screfas scrîven bedh pò ‘epitaph’ ragtho kefrÿs hag ev a dhanvonas an dhew dra, gwersyow ha scrîven bedh, dhe Wella Gwavas. Gwavas a’s êwnas ha’n dhyw lînen dhewetha in y versyon amendys a’n scrîven bedh yw: Termyn vedn dos rag an corf dhe dhassorhas/ mès tavas coth Kernow yw gyllys. Dell hevel dhassorhas ena yw errour rag dhasserhy. I’n gwetha prÿs nyns eus ma’s dew dharn dhyn a brydydhieth Jenkyns rag ry breus compes wàr y ober. Ha nyns yw certan nag yns y ma’s dyw radn an udn bardhonek. Wàr neb cor yma an kensa part ow mos indelma:

Ma lies gwreg 

lacka ’vell zeg,

gwell gerys 

’vell kemerys

ha ma lies benyn

pecar ha’n gwenyn;

y a vedn gweres d’aga tus

dendyl pÿth an bÿs.

Flehes heb skians

a vedn gwil gà sians

bùs mar crownjy pedery

pandra dall gà gwary,

ha medra yn tâ

pandra wrug sîra ha dama,

na wrians mos da’n coos

da cùntell gà boos,

bùs gen nebes lavuryans

y a venja dendyl gà boos ha dyllas.

I’n lînednow-na yth yw gerys Kernowek Dewedhes rag gesys ‘left’. Zeg yw ‘brewer’s grains, draff.’ Yma pùb dyw lînen ow rîmya warbarth. Merkyowgh kefrÿs fatell eus keslytherednans pò ‘alliteration’ in lies gwreg: lacka; gwell: gerys; da’n coos: da cùntel ha dendyl: dyllas. An kensa peder lînen yw pòr got hag ymowns y ow remembra dhyn an lînednow-ma in mes a Dharn an Chartour: golsowgh ty coweth/ byth na borth meth/dieskyn ha powes/ha dhymmo deus nesHag yma gwersyow i’n Ordinalia hag in Bêwnans Meryasek formys a lînednow cot indelma kefrÿs. Nyns yw ùnpossybyl fatell wrug neppÿth a dradycyon bardhonieth Gernowek durya bys in dedhyow Jenkyns hag ev dhe wodhvos anodho. Yma an secùnd bardhonek (poken an secùnd radn a’n kensa part) ow ry cùssul dhâ dhe’n redyor. Hirra yw an lînednow obma. In mesk taclow erel an prydyth a lever:

Na dal dis perna cunys war an sawgh

na mos a cùntell an dreys dro da’n keow,

rag hedna ’vedn bos côwsys dro da’n pow.

Gwell y fia perna nebes glow

ha hedna ’vedn gàs tobma adheler’ ha ’râg;

ha why ’ell eva cor gwellha mars eus dywgh brag.

Na dal dywgh gwil treven wàr an treth —

dre hedna why ’vedn kelly meur a pëth. 

Spellyans an mabmscrif yw gwyls, saw res yw avowa fatell usy Jenkyns ow screfa Kernowek pòr dhâ. Merowgh rag ensampyl orth an lavarow teythiak-ma i’n lînednow avàn: perna cunys wàr an sawgh ‘to buy firewood by the load’; gàs tobma adhelergh ha ’râg ‘to warm you behind and in front’; gwil treven wàr an treth ‘to build houses on the sand,’ le mayth usy ev ow convedhes treven dhe vos an liesek ewn rag chy. Fest gwell yw Kernowek James Jenkyns ès tavas Jowan Boson pò Wella Gwavas. Apert yw fatell o Jenkyns côwsor genesyk, ha dre lycklod ev a wodhya neppÿth a brydydhieth hengovek an Kernowek. Jenkyns yw consydrys prydyth dewetha an tavas tradycyonal. Heb dowt vÿth yth yw an hanow dâ dendylys ganso.