(254) John Tonkin


© 2020 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Ny woryn ny nameur ow tùchya John Tonkin. Yth o va trehor dhyworth Pluw Ust hag yth hevel fatell esa ev ow floryshya in bledhydnyow deg ha peswar ugans a’n seytegves cansvledhen. Tonkin a asas genen dyw gân. An kensa yw aswonys der an kensa geryow Menja tus Kernowek, gwersyow screfys in prais a’n Pryns a Orenj, hèn yw an Tressa Wella, warbydn an Secùnd Jamys. Yma secùnd cân Tonkin ow tallath gans an lînen Ny a venja pe an mona sur hag yma hy ow côwsel adro dhe neb pêmont hag inwedh ow tùchya devar an Cristyon. Jonathan Trelawny o Kernow brâs y hanow ha kynth o va lel kyns oll dhe Jamys Mytern, ev a gôwsas in mes warbydn Declaracyon a Indùljens gorrys in mes gans Jamys rag ry franchys crejyans dhe Gatholygyon. Trelawny o epscop Brystow in dadn Jamys, saw an Tressa William a’n avauncyas dhe epscobeth Keresk avell reward rag y scodhyans. Yth hevel ytho nag o Tonkin an udn Kernow faverus dhe Wella Orenj warbydn Jamys Mytern. Yma radn ow cresy fatell o John Tonkin cowsor genesek a’n tavas Kernowek. Ny allama acordya gans an tybyans-na. Yma kensa cân Tonkin ow tallath Menja tus Kernowek bùs gosowes dha gana vy, jy ell y glowes ‘If Cornishmen would only listen to my singing, they can hear it’. An cowsor dâ rag ‘Cornishmen’ a vynsa leverel Kernowyon. Tus Kernowek wàr an tenewen aral yw growndys wàr ‘Cornish Men’ an Sowsnek. Mar lever Tonkin Menja tus, ena ev a dalvia leverel jy alja glowes gans alja ‘they could hear’ adar jy ell ‘they can hear’. Pelha in Kernowek yma nebonen ow coslowes orth neb tra kyns ès dhe neb tra. Tonkin a lever Ma dha ny mytern dâ ha myternes magata bysca a wrug rowl in gwlas, saw bysca a wrug rowl in gwlas a dalvia bos bysca a wrug rowlya in gwlas. Tonkin a lever Ev a wrug dos dhort pow y honen ‘He came from his own country’. Saw compes via Ev a wrug dos dhort y bow y honen. Tro ha dyweth an gân Tonkin a scrif: Duw reffa y sawya tre ha alês ‘May God save him at home and abroad’. Yma an keth lavaren dhe weles in secùnd cân Tonkin: Duw reffa sawya an eglos ny ‘May God save our church.’ In Beunans Meriasek, rag ensampyl, ny a gav Duw re sawya an coljy ‘May God save the college.’ In cân Tonkin, yth hevel fatell yw reffa form cot’hës a re dheffa ‘may he come to, may he happen to’. Saw nyns yw reffa kefys in tyller vëth marnas gans Tonkin yn udnyk. Rag hedna cales yw y dhegemeres avell Kernowek teythiak. I’n secùnd cân Tonkin a scrif: rag lies muscogna ma leverys ‘much foolishness is spoken’. Rag an sens tôwlys ganso gwell via rag meur muscogna yw côwsys. Hèn yw lowr adro dh’y davas. Dre vrâs me a grës nag o John Tonkin cowsor genesek. Apert yw bytegyns fatell yw liesgweyth gwell an tavas screfys ganso ès Kernowek John Boson rag ensampyl. Drefen Tonkin dhe vos tregys in Pluw Ust, res yw ev dhe glowes meur a Gernowek cowsys adro dhodho. Kyn nag o va cowsor genesek, dre lycklod ev o goslowyas genesek pò ‘native listener’.