(261) Cala Gwely


© 2021 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

In sêson an Nadelyk ny a wrug clôwes yn fenowgh a enesygeth Crist i’n stâbel in Bethlem. Yma carol tradycyonal rag ensampyl ow leverel ‘the little Lord Jesus asleep on the hay’. Res yw dhyn ny perthy cov fatell o tra gebmyn bys in oos arnowyth cùsca wàr gala. In Gerva an Kernowek Coth, rag ensampyl, ny a gav an ger cala gwely ‘bedstraw.’ Yma Pryce kefrÿs ow ry cala gwely hag orth y styrya ‘mattress of a bed.’ Ny a wor fatell wre Meryasek cùsca wàr gala rag i’n gwary Bêwnans Meryasek wosa mernans an den sans an chenon a lever adro dhodho: nos vÿth ny wre powes in hudhes na lienyow marnas in cala garow ‘at night never did he rest in blankets or linen sheets but in rough straw’. Pelha yma Pryce ow ry dhyn an lavar Gorra an vowes dhe shakya an cala ‘To put the maid to shake the straw.’ Dre lycklod an ober-na a vedha gwrës warlergh drùshyan rag bos certan nag esa greun ÿs whath i’n cala. Ena an cala a ylly bos ûsys rag gwasarn pò ‘litter’ rag an bestas, pò moy menowgh dhe wil gweliow rag tus ha benenes. I’n dedhyow coth y hylly cùsca kepar ha Meryasek wàr an cala y honen. Saw y hylly inwedh stoffya an cala aberth in sagh a ganfas. Hèn yw an fordh may fedha gwrës an kensa colhesow pò ‘mattresses.’ In certan powyow y fedha cala settys wàr nans in gwely a bredn esa tenwednow warnodho hag ena lien a vedha tôwlys wàr an cala. I’n osow cres ha moy adhewedhes whath myterneth ha bryntynyon a wre cùsca wàr gala in dadn padnow, ha res o dh’aga servysy chaunjya an cala kenyver jorna. An servysy a wre cùsca ryb gwely an den nôbyl saw wàr gala spredys alês wàr an leur. In aga threven aga honen an vohosogyon a wre cùsca wàr an cala noth inwedh ha dre lycklod ny vedha an cala chaunjys ma’s pàn o cala nowyth dhe gafos, unweyth i’n vledhen martesen. An ger Kembrek rag ‘bed’ yw gwely ha ‘to make a bed yw cywiro y gwely. Warlergh lytheren yma hedna ow mênya ‘restry an gwely, êwna an gwely’. In Godhalek an ger rag ‘bed’ yw leaba, form gans an styr gwredhek scovva cùsca pò ‘sleeping cubicle’. Ena an ger a dhysplêgyas dhe styrya an gwely y honen. In Godhalek ‘to make a bed’ yw cóiriú an leaba, hag yma cóiriú ‘restry, êwna’ in y dhevedhyans an keth ger avell cywiro in Gembrek. Dre lycklod yth o an form wredhek a cywiro, cóiriú neb tra kepar ha *kom-wiro- hag yth hevel fatell vedha an ger-na ûsys in Keltek Kebmyn dhe vênya ‘to make a bed’—hèn yw dhe styrya settya an cala fresk in y dyller ewn ha lêsa padnow dresto. An ger Kernowek usy ow cortheby dhe cóiriú ha dhe cywiro yw kewera. Ytho an fordh ewn in Kernowek rag ‘to make a bed’ yw kewera gwely. Na esyn ny nefra ankevy pana attês yw cùsk war gala, rag yma Lhuyd ow screfa: ‘You will find that great lazy fellow sleeping on the hay’ pò in Kernowek Why a wra cavos an gwas brâs zyger-na ow cùsca wàr an gorha.