(280) Verbow Desmygys


© 2021 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Hedhyw me a garsa côwsel adro dhe dry verb ûsys i’n Kernowek dasvêwys nag yw kefys i’n tavas tradycyonal. Ymowns y oll ow tallath gans an rag-gorrans dastewynys om-. An kensa yw omjùnya, verb complys gans Nance in y erlyver a’n vledhen mil naw cans dew ha hanter-cans. Styr omjùnya yw ‘jùnya pò kelmy dha honen dhe neb tra pò dhe nebonen.’ Apert yw nag eus otham vÿth a’n rag-gorrans om- ena, rag yma an verb heptho ow ton an styr reqwîrys, dell yw gwelys i’n tyleryow-ma: rag an theyr gwelen defry a veu gans Davyd plynsys hag a jùnyas dhe onen (Origo Mundi) ha kyns dallath aga ober inwedh y a wra jùnya gans an gwella ha’n furra cùsullyow a alla bos kefys (Tregear). An secùnd verb yw omgùntell, ger usy ow sygnyfia ‘cruny, dos warbarth in udn bagas’. Yma an verb-na gwelys in gerlyver Nance a’n vledhen mil naw cans hanter-cans ha dew in dadn an ger Sowsnek ‘to collect’ in form kesomgùntell; yma Nance owth addya fatell yw ûsys an verb pàn vo pobel ow tos warbarth. Kyns oll res yw avowa nag yw omgùntell na kesomgùntell kefys in tyller vÿth i’n tavas hengovek. Pelha cler yw nag eus otham vÿth a’n rag-gorrans kes-, nag a’n rag-gorrans om- naneyl. Lowr yw an verb sempel y honen, dell yw gwelys i’n examplys-ma i’n textow tradycyonal: meur a dus o cùntellys er y bynn dh’y gùhudhas (Passyon agan Arlùth); myns eus omma cùntellys pòr apert y re’th vlâmyas ha te ger vÿth ny gewsys (Passyon agan Arlùth). An tressa verb yw omlowenhe. Yth yw an verb-ma kefys rag an kensa prÿs in Gerlyver Nance a’n vledhen mil naw cans try deg peswar gans an styr ‘to enjoy oneself’. Yma an ger lowenhe kebmyn i’n textow, saw nyns eus ensampyl a *omlowenhe kefys in tyller vÿth. I’n tavas tradycyonal yma lowenhe ow styrya dew dra dhyffrans: an kensa yw ‘gwil nebonen lowen; lehe tristans nebonen’ rag ensampyl in Lavar dhymm mara kyllyth in neb poynt ow lowenhe (Resurrexio Domini) hag in ha’n Arlùth a’th pernas ker, re’th lowenho solvegyns! (Bêwnans Kê). Nessa yma lowenhe ow styrya ‘bos lowen, omglôwes lowen’ rag ensampyl in ow holon yw marthys clâv; lowenhe me ny allaf (Passio Christi) ha Inon agan honen ny yllyn ny lowenhe, rag ahanan agan honen nynj on ma’s pehadoryon (Tregear). An mênyng rÿs dhe *omlowenhe gans Nans yw an keth avell an secùnd sens a lowenhe i’n textow, hèn yw ‘to rejoice’Res yw avowa kefrÿs fatell eus geryow i’n tavas tradycyonal usy ow ton an styr-na, rejoycya hag enjoya: rag ensampyl: ny gemeras edrek vÿth mès y a rejoycyas pòr veur (Creacyon an Bÿs); Te neb ujy ow rejoycya i’n laha, dre transgressyon an laha yth esos ow dysonora Duw (Tregear) ha oll an re-na a wrello comyttya tra a’n par-ma, ny wrownj y enjoya gwlas nev (Tregear). Pelha rag ‘to enjoy’, ny a yll leverel taclow kepar ha: me a gafas plêsour brâs dhyworth an gwary ny a veu dydhanys fest dâ gans an keffewy. Udn dra yw certan: nyns yw omjùnya, omgùntell nag omlowenhe radn a’n tavas hengovek. Gwell yw ytho heb aga ûsya.