(294) Lynas


© 2015 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Yth yw an ger lynasen ‘nettle’ i’n form linhaden kefys in Kernowek Coth. Yma Lhuyd ow ry an form linaz in Kernowek Dewedhes*. An Godhalek rag lynas yw neantaneantóg hag yth hevel bos colm inter an henwyn Kernowek ha Godhalek. Kynth usy plansow an lynas ow lesky an grohen, an losowen yw a brow brâs. Yma pobel ow tebry lynas nans yw termyn hir. An lynas a gar nytrojen i’n dor ha rag hedna ymowns y kebmyn in tyller vëth mayth eus mater organek i’n gweras, adro dhe’n attêsva dor pò ‘earth lavatory’, rag ensompel, hag i’n enclathva pò ‘cemetery’. Yma whedhel adro dhe lynas in Betha Colaim Cille (Bêwnans Colùmba Sans), a veu screfys i’n whêtegves cansvledhen. Pàn o an den sans pòr goth, yth esa ev ow mos adro i’n enclathva ow leverel y bejadow hag ev a welas benyn goth ow trehy lynas. Ev a wovydnas orty pandr’esa hy ow qwil gansans. ‘Ny’m beus ken boos vëth marnas an lynas-ma’ yn medh hy. Colùmba a erviras stag ena na wre va y honen debry ken tra vëth ès cowl lynas bys dyweth y vêwnans; hag indella ev a wrug. Y fedha lynas debrys in Wordhen mar adhewedhes avell bledhydnyow try ugans an gansvledhen dhewetha. An lynas a vedha trehys ha gorrys in brows avallow dor rag gwil ‘nettle champ’. Gyllys yw an ûsadow-na lebmyn dell hevel. Y hyll qweth pò padn bos gwrës a lynas inwedh, rag yma meur a fyber in garr an lynasen. Res yw trehy an lynas ha’ga gorra in dowr yêyn rag dystrêwy an losk. Ena y hyll an fyber bos kemerys in mes poran kepar dell wrer gans lyn pò ‘flax.’ Qweth lynas yw mar grev avell canfas. In Austrya hag in Almayn in kensa gwerryans an bÿs, ny ylly coton bos importys dre rêson a’n powyow dhe vos settys adro gans eskerens. Lynas ytho a vedha cùntellys hag y fedha dyllas ha taclow erel gwrës anodhans rag an soudoryon. Kebmyn o qweth lynas in Scotlond bys i’n êtegves cansvledhen. Coynt ywa saw yth hevel nag eus dùstuny vëth a badn gwrës a lynas in termyn vëth i’n Wordhen.

*Merkyowgh inwedh an dhew ensampyl-ma: dreys, spern, lynas ha spedhas (Tregear) ha Praga i’gas kerthow why y tev lynas in erbers heb gonys vëth? (Bêwnans Ke).