(3) 'Margh' in Keltek


© 2016 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved


Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen

Margh in Keltek.m4a


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

An ger kebmyn rag margh ‘horse’ in Godhalek Coth o each, ha goos nessa yw hedna dhe’n ger Latyn equus ‘margh’, gwelys in geryow Sowsnek kepar hag equine, equestrian, h.e. Nyns yw each ûsys ganso y honen in Godhalek Wordhen hedhyw i’n jëdh, kynth ywa kebmyn i’n Scot-Godhalek. Rag leverel margh ‘horse’ gwell yw gans Gwydhyly Wordhen an ger capall, ha hèn a hevel bos an keth ger avell kevyl in Kernowek, kefys rag ensampel in hanow an blu, St Michael Penkevil, teyr mildir dhe’n soth-ÿst a Drûrû. An form Godhalek each- yw traweythyow kefys in Wordhen in henwyn tyleryow, rag ensampel in Eachléim ‘labm an margh’ in Conteth Mayo hag Eachroim ‘keyn margh’, ow referrya dhe form an vryn, in Conteth Galway. Eachroim, ‘Aughrim’ in Sownek, a veu tyller an vatel vrâs inter lu Wella Orenj ha’n Secùnd Jamys i’n vledhen mil whegh cans naw deg onen. I’n tavosow Brethonek each an Godhalek yw eb, ep. Nyns yw hedna kefys avell ger ino y honen naneyl, saw y’n gwelyr traweythyow in henwyn tyleryow. An exampyl gwelha martesen yw Epynt in Powys, Cres Kembra. Yma an hanow Epynt ow tos dhyworth ragform *Eb-hynt ‘fordh margh’, hedna a via Ep’hyns in Kernowek. Epynt yw tireth ledan gonyow, randir may hyll mergh ponya yn êsy. An element Brethonek eb- yw kefys inwedh i’n ger Kernowek ebol ‘young horse, foal’, ebol in Kembrek hag ebeul in Bretonek. Kynth yw an ger ebol kefys whegh gweyth i’n textow Kernowek, nyns usy ev nefra ow referrya dhe vargh yonk ma’s dhe’n asen yonk usy Crist ow marhogeth warnodho De Sul Blejyow.* Hag in Creacyon an Bÿs yma an ger drog-ebol ow styrya ‘den cales y bedn’. Awos oll hedna me a grës bos an gwir genen gwil devnyth a’n ger ebol dhe styrya ‘foal, margh yonk.’

*Nôten: nyns yw an lavar-na gwir. Yma Casek mar ha eball ‘Mare horse and colt’ kefys in Dornscrif Bilbao.