(301) Seneth


© 2021 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Wostallath parlement devolvys Kembra a veu gelwys Cynulliad Cenedlaethol Cymru/National Assembly for Wales, in Kernowek Cùntellva Nacyonal Kembra. I’n vledhen dyw vil ugans an gùntellva a veu das’henwys Senedd Cymru/Welsh Parliament ‘Seneth Kembra’ yn sempel. An ger ‘parliament’ in Sowsnek yw devedhys dhyworth parlement in Frynkek Coth, ger fùndys wàr an verb parler ‘côwsel, talkya.’ Me a vydn leverel neppëth adro dhe’n ger seneth kyns napell. In Pow an Sowson kyns ès devedhyans an Normans, an ger rag ‘cùntellva, seneth’ o thing. Goos nessa an ger-na yw gwelys i’n tavosow Nordek. Seneth Denmark rag ensampyl yw an Folketing pò ‘Cùntellva an Bobel.’ Seneth Norgagh yw an Storting pò ‘Cùntellva Vrâs.’ In Îslond an seneth yw gelwys an Althing ‘Seneth Jeneral’. Y feu an Althing fùndys i’n vledhen naw cans try deg. Leverys yw y vos an cotha seneth i’n bÿs. Seneth Enys Manow yw gelwys Tynwald, hanow usy ow tos dhyworth Nordek Coth Thingvollr ‘tyller an seneth’. Yma ger kehaval gwelys i’n hanow tyller Dingwall in Uheldiryow Scotlond. Kyn fedha goos nessa thing ûsys gans an Jermans i’n dedhyow coth, yth esens yn fenowgh ow preferrya an benthyk dhyworth Latyn, Diät ‘diet, cùntellva’. Onen an metyansow moyha a bris in istory Jermany a veu Seneth Speyer ‘the Diet of Speyer’ in mil pymp cans dew dheg naw. An seneth-na a erhys may fe kenyver onen i’n Empîr Sans Roman lel dhe’n Eglos Catholyk. Nyns o Martin Lûther ha’y sewysy contentys gans an ervirans-na hag y a wrug croffolas yn crev. In Latyn croffolas yw protestare ha’n bobel neb a wrug croffolas o Protestantes. Hedna a veu an kensa prës may feu an ger Protestant ûsys rag nebonen whensys dhe dhasformya an eglos. An ger Jerman Diät ‘diet, seneth’ a veu kemyskys in brës an bobel gans an ger Latyn dies ‘dëdh, jorna’. Dre rêson a’n kebmysk-na an Jermans a dhalathas ûsya an ger Tag ‘dëdh, jorna’ rag styrya ‘cùntellva, seneth’. Ytho in Jerman hedhyw ny a gav, rag ensampyl, Parteitag ‘Cùntellva Party Polytyk’ ha Bundestag ‘Seneth an Boblegeth Gefrysek.’ In Berlyn an Reichstag o Seneth Jermany in dadn an Kaiser hag in dadn an Boblegeth a dheuth wàr y lergh. I’n vledhen mil naw cans try deg try, nebes seythednow wosa Hitler dhe vos appoyntys Chansler, y feu byldyans an Reichstag tebel-shyndys dre dan gwall. Hitler a ûsyas an wharvedhyans-na dhe lymytya gwiryow an bobel ha dhe fast’he y bower y honen. Warlergh kesudnyans Jermany orth dyweth an ugansves cansvledhes, byldyans an Reichstag a veu daswrÿs hag yma an Bundestag ow metya ino lebmyn. Me a leverys namnygen fatell yll Senedd Cymru bos trailys dhe Gernowek avell Seneth Kembra. An ger seneth yw kefys in Kernowek Coth. Nebonen a vynsa cresy martesen an Kernowek seneth, Kembrek senedd, dhe vos kelmys gans an ger ‘senate’ in Sowsnek. Nyns yw hedna gwir. Senedd in Kembrek ha seneth in Kernowek yw dysplêgyans a’n ger Latyn synodus ‘synod’. In gwir in Gerva an Kernowek Coth ny a red ‘Synodus: seneth’.