(308) Cleves pùrpur


© 2021 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Cleves pùrpur pò ‘porphyria’ yw cùntellyans a dhysêsys genydnek. Yth yw an condycyon erytys dhyworth tas pò mabm pò dhywortans aga dew. Mars yw nebonen clâv gans form an dysês, y fÿdh kemygyon henwys porfyrînow ow cùntell in y avy. Dre rêson a hedna ev a yll sùffra arwedhyow dyvers in y gorf hag in y vrÿs. Yth yw an hanow porphyria rÿs dhe’n condycyon in Sowsnek ha cleves pùrpur in Kernowek awos ûryn an den clâv dhe drailya dhe’n lyw pùrpur. Kyn na yll an cleves bos sawys, y hyll an problemow kelmys ganso bos dyghtys rag lehe tebel-sewyansow an condycyon. Yma an cleves pùrpur pòr gebmyn in mesk pobel a dhevedhyans Iselalman in Soth-Afryca. Yma hedna ow wharvos drefen meur a bobel i’n pow-na dhe vos dieskynysy a nùmber strothys a drevesygoryon, hag onen anodhans a dhros an cleves genydnek ganso, le may whrug ev lêsa yn efan. Yth yw leverys yn fenowgh fatell wrug an Tressa Jory, mytern Breten Veur dhyworth mil seyth cans try ugans in rag, sùffra gans cleves pùrpur. Ev o muscok tro ha dyweth y rain, ha dyslywys vedha y ûryn. Mar grev o cleves y das mayth o res dhe vab Jory gwythresa avell pensevyk les-ruw ‘prince regent’ dhyworth mil eth cans udnek bys in mernans an mytern naw bledhen wosa hedna. An bledhydnyow mayth esa mab an mytern ow qwythresa avell les-ruw yw aswonys avel an Les-ruvaneth pò ‘the Regency’. Avowys yw hedhyw i’n jëdh bytegyns, na wrug an Tressa Jory sùffra gans cleves pùrpur. In contrary part yth hevel fatell vedha ev troblys gans dysorder deweghlek pò ‘bipolar disorder.’ Wàr an tenewen aral y hyll martesen bos colm inter cleves pùrpur ha’n whedhlow ow tùchya vampîryow, Dracùla rag ensampyl. Yma certan sortow a’n cleves ow rudhya dens an den clâv—neppëth a wre dhe bobel erel cresy fatell esa an den clâv ow sugna goos. Warlergh an tradycyon nyns eus vampîr ow cara kenynen (Allium sativum). A les ywa fatell eus kemygyon in kenynen usy owth encressya asperyta cleves pùrpur. In mesk arwedhyow an cleves y hyller bos complys muscogneth, troblans dhe’n grohen ha blew tew dhe devy dres oll an corf. An tybyans re beu gorrys in rag gans scoloryon fatell esa Nebùcadnessar, mytern Babylon, ow codhevel gans cleves pùrpur. In lyver Danyel ny a red ow tùchya an mytern: Ev a veu herdhys in mes dhyworth mab den, hag yth esa ow tebry gwels kepar hag ojyon, hag y fedha y gorf glëb gans glûth an nev, erna wrug y vlew tevy mar hir avell pluv an er, hag erna veu ewynas y vesias ha’y dreys kepar ha skyvlow edhen. Hâtys o Nebùcadnessar gans pobel Israel, rag ev a sêsyas Jerùsalem, dystrêwy an templa, ha don flehes Israel dhe Babylon avell kethyon. Rag hedna y a ascrîbyas cleves Nebùcadnessar dhe vollath Duw. Moy lyckly ywa bytegyns fatell esa ev ow sùffra cleves pùrpur.