(309) Calan Est


© 2014 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Rag Cristonyon an pymthegves dëdh a vis Est yw Gool Maria Hanter Est pò Tremenva an Werhes Ker Maria. In Godhalek an jëdh-na yw henwys Lá Fhéile Mhuire Mhór sa bhFómhar pò Degol Brâs an Werhes Ker i’n Kydnyaf. Degol Bian an Werhes i’n Kydnyaf yw an êthves a vis Gwydngala pò genesygeth an Werhes. Apert yw ytho an Wydhyly i’n termyn eus passys dhe gresy mis Est dhe vos i’n kydnyaf. Mis Est y honen yw henwys mí Lúnasa in Godhalek ha Calan Est pò an kensa dëdh a vis Ëst yw gelwys Lá Lúnasa. Onen a dhedhyow qwarter yw Lá Lúnasa. I’n termyn eus passys y whre an Wydhyly solempnya Lá Lúnasa in udn gerdhes dhe wartha meneth pò bys in fenten sans hag offra ena nebes a’n kensa ÿs pò nebes ÿs du pò whortleberries, rag an frûtys gwyls-na a vedha athves adro dhallath mis Est. Gwredhyow an solempnytas-na yw pagan, saw yma radn anodhans ow pêsya in agan dedhyow ny avell practys Cristyon. An sampel gwella martesen yw prierynsys Croagh Patrick in Conteth Mayo. Yma an bobel owth ascendya an meneth wàr droos (nebes anodhans heb eskyjyow). Y a grës fatell wrug Padryk Sans penys wàr an meneth-na dew ugans jorna, ha dhe exîlya an dhewolow pò an serpons dhywar an meneth kefrës. In gwrioneth, bytegyns, nyns yw an sans Cristyon a dal bos kelmys gans an meneth, saw an duw pagan Lugh. Ev yw neb a ros y hanow dhe Lúnasa. In crejyans coth an Wydhyly Lugh o duw an creftow ha spessly creft an tiak. Ev a vedha onorys orth dallath an kydnyaf, rag warlergh an grejyans-na ev a spêdyas der y skians ha’y godnek dhe provia trevas, ÿs ha boos aral, rag y bobel, in udn gemeres frûtys an dor dhyworth duwow tewl an tir. An ùnderstondyng pagan-na a veu trailys in termyn an Cristoneth dhe sans Cristyon, Padryk ow fêsya an dhewolow pò an serpons dhywar y veneth. Apert yw ytho an termyn ewn rag onora Lugh, duw an tiogeth, dhe vos dallath an kydnyaf, hèn yw Calan Est. Pàn veu Lúnasa transformys dhe wil degol Cristyon anodho, an jëdh a veu avauncys nebes. An jorna rag ascendya Croagh Padryk a veu chaunjys bys i’n Sul dewetha a vis Gortheren, adar an kensa dëdh a vis Ëst. Saw apert yw gwredhyow pagan an solempnyta. A les ywa nag usy pobel côstys Croagh Patrick ow côwsel nefra adro dhe Croagh Patrick. Ny wrowns y leverel nefra ma’s an Chruach ‘an Meneth’ in Godhalek hag the Reek in Sowsnek. Kynth yw an hanow Croagh Patrick merkys wàr an mappa, dre lycklod ny veu colm istorek vëth inter Padryk Sans ha’n meneth usy ow ton y hanow ev.