(316) An Seythen


© 2015 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Yth yw an mis grôndys wàr an loor, rag yma an loor ow kemeres eth dëdh warn ugans dhe vos dhia loor nowyth bys i’n nessa loor nowyth. Udn qwarter a vis loor yw seyth jorna pò seythen. An Romans a wre ûsya an ger septimania rag an seyth dëdh-na kyn na veu an septimania degemerys yn sodhagyl bys in dedhyow Costentîn. Yma an ger Kernowek seythen ow tos dhyworth an ger septimania ûsys gans an Romans. Yma an ger Breton sizhun ‘seythen’ ha’n Godhalek seachtain ‘seythen’ a’n keth devedhyans. Coynt lowr nyns usy an Gembrion owth ûsya ger devedhys dhyworth septimania, rag wythnos ‘ethnos’ yw aga hanow rag an seythen, hag y dell hevel ow rekna an keth udn nos dywweyth. In Sowsnek ny a lever week, saw y fedha an ger sennight, hèn yw seven night ûsys bys agensow. Hag yma fortnight dhyworth fourteen-night whath ûsys genen. An Romans a henwy dedhyow an seythen gans henwyn chîf corfow nev, an howl, an loor, ha’n planettys Merth, Merher, Jùbyter, Gwener ha Sadorn. Y feu an henwyn-na benthygys dhyworth an Romans gans an Geltyon hag ymowns y gwelys i’n henwyn Kernowek: De Sul, De Lun, De Merth, De Merher, De Yow, De Gwener ha De Sadorn. An Ebrowyon a wre ûsya an seythen inwedh, saw ny rêns y hanow vëth dhe’n dedhyow. Ny wrêns ma’s aga gelwel an kensa dëdh, an secùnd dëdh, an tressa dëdh, hag erel. An udn excepcyon rag an Yedhewon o dëdh dewetha an seythen yom shabbat ‘dëdh an sabot’. An Scryptour Ebrow a lever fatell wrug Duw creatya pùptra in whegh dëdh hag an seythves dëdh ev a bowesas. Rag hedna an seythves dëdh yw dëdh a bowes rag an Yedhowon. Pàn wrug an Emprour Costentîn adoptya an seythen yn sodhagyl yn avarr i’n peswora cansvledhen, ev a wrug dëdh powes a’n kensa jorna, de Sul—hèn yw an jëdh may whrug Crist dasserhy dhyworth an re marow. Rag hedna yth o an Sul dallath an seythen alena rag. In dedhyadoryon arnowyth de Lun yw dysqwedhys yn fenowgh avell an kensa dëdh a’n seythen a ober, saw de Sul yw an kensa dëdh a’n seythen 0in gwiryoneth. An seythen yn tien a veu settys adenewen in termyn Revolûcyon Frynk, pàn veu drës ajy dedhyador nowyth. Y fedha try decade i’n miskenyver onen anodhans deg jorna in hirder. Nyns o pobel Frynk plêsys gans an decade, rag ny wrêns y cafos dëdh a bowes ma’s pùb degves jorna in le pùb seythves jorna. Nyns yw marth ytho na wrug an system-na pêsya ma’s deg bledhen ha’n seythen a veu degemerys arta.