(41) Pystry


© 2016 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved


Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen

Pystry.m4a


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

I’n dedhyow coth kyns ès an wheldro sciensek, ‘the scientific revolution’, ny wodhya an bobel meur adro dhe lies tra. Ny yllens styrya clevejow, rag ny wodhyens tra vëth a’n bacteryùm nag a’n vîrùs. Degës ortans o an rêsons rag plagys, an Mernans Du rag ensampel. An Mernans Du o plag bûbonek causys dre whydn pò ‘fleas’ wàr gorfow an logos brâs. Yth hevel fatell ladhas an plag-na inter peswar ugans ha dew cans mylyon den in Ewrop in cres an peswardhegves cansvledhen. Ny ylly an bobel ùnderstondya naneyl prag y whre dos warnodhans kewar yêyn, hager-awellow ha dorgrîsyow. Res o dhedhans ascrîbya oll an taclow-na dhe volùnjeth Duw pò dhe wrians tebel-spyryjyon. Y fedha cresys inwedh fatell ylly certan persons rêwlya an tebel-spyryjyon hag yn fenowgh y fedha benenes inocent acûsys a vos gwrahas ‘witches’, a gowethya gans an tebel-spyryjyon hag indella pystyga pobel erel. Nyns yw marth ytho fatell yw moy ès udn ger dhe weles i’n textow Kernowek rag an tebel-artys. Onen a’n geryow Kernowek yw hus ‘magic’. In Passio Christi pàn lever an gov dhe’n Yêdhewon na yll ev gwil kentrow rag crowsya Crist drefen y dhewla dhe vos clâv, yma y wreg orth y acûsya a’ga gwil clâv y honen dre debel-art. Hy a lever ow tùchya dewla hy gour:

yagh ens hedhyw by my fo

nep hus ev re wrug dhodho.

Ger aral i’n mater-ma yw pystry ‘magic’. In Bewnans Meryasek ny grÿs Dûk Magùs y hyll Sylvester Sans gwil tra vÿth rag controllya an dhragon beryllys. Ev a lever:

Serys, deun ny dhe veras

pan dhyweth a’n dhragon vrâs

a wra Sylvester lemmyn.

Ny gresaf vy ma’s pystry

y whor e gwil iredy

dh’agan tùlla pòr certan.

Tebel-art arbednyk yw an gallos a somona an re marow in bàn rag godhvos dhywortans pana daclow yw destnys. Yma sampel dâ i’n Testament Coth pàn wrella culyoges En Dor orth arhadow Sawl Mytern somona in bàn spyrys an profet Samùel. Somona an re marow in bàn yw henwys ‘necromancy’ pò ‘nigromancy’ in Sowsnek. Yth yw an keth ger kefys avell nygromauns in Bewnans Ke, le may ma ow styrya pystry crev. In Bêwnans Ke coweth Tewdar a lever adro dhe Ke, an den sans:

Coyth [skentyl] yw y benn ha’y omdhon

ha’y antel,

mar conyth der nygromauns

ha’gan lêdya in unn dauns.

Ytho ny a wel bos dhe’n lyha try ger in Kernowek rag ‘magic’: hus, pystry ha nygromauns. Ass on ny fortydnys hedhyw nag eus meur o othem dhyn a onen vëth anodhans!