(45) Peneglos


© 2016 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved


Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen

Peneglos.m4a


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Y feu epscobeth Trûrû fùndys tro ha dyweth an nawnjegves cansvledhen ha’n beneglos a veu dalethys termyn cot wosa hedna. An beneglos a veu derevys wàr dyller Eglos Maria Sans ha sacrys dhe’n Werhes Ker Maria. In Kernowek peneglos yw an hanow rag eglos vrâs an epscobeth. In Godhalek Wordhen an ger yw ardeaglais ‘uhel-eglos’. In Kembrek bytegyns an ger yw eglwys gadeiriol ‘eglos cader epscop’. In Sowsnek cathedral yw cot’heans a cathedral church, le may ma an ger cathedral ow referrya dhe’n gathedra, hòn yw cader an epscop. Dâ yw martesen remembra obma nag yw an ger cader ‘chair’ kefys in Kernowek avês dhe henwyn tyleryow. An ger ûsys i’n textow rag esedhva epscop yw chair, ger a veu benthygys dhyworth Sowsnek Cres. In Beunans Meryasek pàn vo Meryasek sacrys epscop Bro Wened, an epscop usy worth y sacra, a lever dhodho indelma:

Deus omma; eseth i’th chair,

gwysk dha dhyllas i’th kerhyn.

Genen ty a vëdh taclys,

dell goodh dhe epscop a râs;

tra ny fyll dyso certan.

Chair an epscop yw an dra usy ow tetermya yw eglos ‘cathedral’ pò nag yw hy. Kyn fe hy bÿth mar vrâs, ny yll eglos bos gelwys ‘cathedral’ mar nyns eus chair epscop inhy. I’n eglos Catholyk Roman eglos vrâs heb cathedra yw gelwys basylyca, ger Latyn usy ow tos dhyworth an lavar Grêk basilike stoa ‘tremenva rial’. Exampyl dâ yw an eglos vrâs in Knock in Conteth Mayo in Wordhen. Y feu hy gorfednys in bledhydnyow try ugans an gansvledhen dhewetha rag recêva prierynas ow tos dhe scrin an Werhes Ker. Kynth eus spâss inhy rag adro dhe dheg mil berson, nyns yw hy peneglos; basylyca yw hy. Eglos a bris in Parys yw Sacré Coeur, neb a veu cowlwrës in dallath an gansvledhen dhewetha. Dre rêson nag yw hy eglos arghepscop Parys, basylyca yw hy yn udnyk. Paisley yw tre vrâs in Conteth Renfrew, in Scotlond, saw ny veu epscop bythqweth i’n tyller-na. Yma scolers ow cresy fatell usy an hanow Paisley y honen ow tos dhyworth passeleg, form Vrethonek Goth a basylyca. Me a veu agensow orth servys in Eglos Vrâs Sen Giles in cres Dineydyn, byldyans coth ha pòr deg. Chif-eglos yw Sen Giles a Eglos Scotlond, ha’n eglos-na yw Presbyteryan, hèn yw dhe styrya nag eus offys consecrâtys inhy uhelha ès an menyster pò ‘presbyter.’ Nyns o Eglos Sen Giles eglos epscop dhyrag an reformacyon, ha lebmyn nyns eus epscop vëth kelmys gensy. An hanow ewn rygthy ytho yw high kirk in Sowsnek Scotlond pò ‘uhel-eglos’ in Kernowek. Saw yma auctorytas an eglos orth hy henwel ‘cathedral’, tîtel nag usy owth acordya yn ewn gans gwir-natur an eglos.