(48) Plansow Nadelyk


© 2016 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved


Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen

Plansow Nadelyk.m4a


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Rag sêson an Nadelyk yth eson ny ow settya in bàn in agan treven pinwedhen pò ‘pine tree’ avell gwedhen Nadelyk. Dell hevel y teuth an ûsadow-na in dedhyow Myternes Vyctorya dhyworth Jermany, rag hy mabm hy o genys in Jermany ha Jerman o hy gour ty, an Pensevyk Albert. Nyns yw an binwedhen genesyk in Wordhen nag in Soth a Vreten Veur hedhyw. Kyns ès devedhyans an wedhen Nadelyk, rag afîna treven hag eglosyow y fedha devnyth gwrës i’n enesow-ma a dhew blans genesyk. An plansow-na o an kelyn ‘holly’ ha’n idhyow ‘ivy’. Y aga dew yw bythwer hag ymowns y ow sensy aga delyow in mis Kevardhu kynth yw codhys delyow an gwëdh erel. Ytho dâ yns y aga dew avell plansow Nadelyk. Y yw kefys rag ensompel i’n gân Nadelyk ‘The Holly and the Ivy’, carol a vedha kenys in cres Pow an Sowson mar avarr avell an êtegves cansvledhen ha martesen moy avarr whath. Cân Nadelyk aral a lever: Yma a’n kelyn ow ton greunen mar rudh avell goos, ha’n Werhes a dhug Jesu wheg gàn Savyour may halla bos. Dre rêson delyow an kelyn dhe vos gwer ha’y frûtys dhe vos cogh, yth yw an dhew lyw-na, gwer ha rudh, consydrys dhe vos lywyow specyal an Nadelyk. In agan dedhyow ny yth yw kebmyn gwil devnyth a blans aral rag afîna treven ha shoppys: an vlejen Nadelyk pò poinsettia. Blejen Nadelyk yw genesyk in Mexyco hag y feu hy henwys poinsettia in onour a Joel Roberts Poinset, cadnas an Stâtys Udnys dhe Mexyco. Poinset a veu an kensa den dh’y dry aberth i’n Stâtys Udnys orth dallath a’n nawnjegves cansvledhen. Spladn yw an vlejen Nadelyk gans hy lywyow glew a rudh hag a wer. Yma dew dra dhe nôtya adro dhedhy. I’n kensa le hy hanow sciensek yw Euphorbia pulcherrima rag in gwir yma blejen Nadelyk ow longya dhe gynda Euphorbia, an flabmgoos pò ‘spurge’. In secùnd le yth yw gwer delyow an plans saw an radnow rudh warnodho, nyns yns y petalys. An taclow cogh-na yw bractys pò ‘bracts’, sort delyow inter an gwir-dhelyow ha’n flouren. Teg yw an plans bytegyns ha plesour brâs yw y weles i’n sêson-ma a’n vledhen.