© 2025 Nicholas Williams
Pùb gwir gwethys / All rights reserved
Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen
Text an recordyans / Text of the recording
Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.
Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.
In Bêwnans Meryasek an tressa tormentour a lever: Naw nôbyl a Calan Mê a wrussa socour dhyn ny. Dre lycklod yma va ow mênya fatell via naw bath arhans an kensa dëdh a vis Mê a brow dhodho ha dh’y gowetha. In dùstuny in recordys Cort Epscop Keresk a’n vledhen pymthek seyth deg dew ny a red fatell wharva sclandrans Du Halan Gwâv Myttyn, hèn yw myttyn an kensa dëdh a vis Du. Yma Lhuyd acordys gans hedna: in y erva Latyn-Keltek ev a re Du Halan Gwâv ‘All Saints’ Day, the Calends of Winter.’ Hag yma Lhuyd ow compla inwedh fatell usy Calan pò du Halan dysplêgyans a’n Latyn Calendae, kensa jorna pùb mis. I’n Bêwnans Kê ny a red: Kyn fe mar freth du Halan an vledhen, i’n kensa dëdh, me a gows wàr Mab Malan, ha ny’n sparyaf wàr ow fëdh. Apert yw dhyworth oll an devydnow-na fatell yw Calan pò du Halan ow sygnyfia an kensa dëdh a bùb mis; hag ytho fatell yw Du Halan an vledhen an Kernowek ewn rag ‘New Year’s Day.’ Heb mar hèn yw an kensa dëdh a vis Genver. Gwrewgh comparya an Kembrek dyw Calan Ionawr ‘New Year’s day, the Calends of January.’ Kynth yw an kensa dëdh a vis Genver ragon ny kensa jorna an vledhen, nyns o hedna gwir pùpprÿs. In mesk an Romans coth y fedha an kensa dëdh a vis Merth solempnys avell dalathfos an vledhen. Hèn yw rêson an henwyn ‘September, October, November, December’ in Sowsnek dhe referrya dhe’n seythves, êthves, nawves ha degves mis, kynth yns y moy holergh i’n vledhen hedhyw. Merkyowgh inwedh fatell yw mis Whevrel an mis cot’ha i’n vledhen drefen ev dhe vos i’n dedhyow coth an mis dewetha. A les ywa inwedh in Ewrop an Osow Cres fatell vedha dedhyow dyvers consydrys dhia dermyn dhe dermyn dhe vos an kensa dëdh, rag ensampel, an pymthegves warn ugans Kevardhu (genesygeth Crist); an pymthek warn ugans Merth (Degol Maria mis Merth; pàn dheclaryas Gabriel dhe’n Wehes Ker hy dhe dhon agan Savyour); hag y fedha Sul Pask y honen, consydrys dhe vos Du Halan an Vledhen traweythyow. Hedhyw i’n jëdh an unegves warn ugans a vis Kevardhu yw dëdh dewetha an vledhen, hèn yw Nos Calan Genver. Dre rêson an jëdh-na dhe vos degol Sylvester, Nos Sylvester yw an hanow rag Du Halan an Vledhen in lies pow wàr an Brâstir. Sen Sylvester o pab in bledhydnyow avarr an peswora cansvledhen ha’y dermyn avell pontyf a welas an dalathfos a’n empir Roman avell empir Cristyon. Herwyth an whedhel, gwelys rag ensampel in Bêwnans Meryasek, Sylvester a wrug convertya Costentyn dhe’n Gristoneth hag avell merkyl ev a’n yaghhas a’y lovryjyon.