© 2026 Nicholas Williams
Pùb gwir gwethys / All rights reserved
Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen
Text an recordyans / Text of the recording
Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.
Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.
Shampên yw gwin tythus pò ‘sparkling wine’ gwrÿs in Frynk. I’n radn vrâssa a sortow erel a win y fÿdh an bragesyans pò ‘fermentation’ collenwys kyns ès an gwin dhe vos gorrys in botellow. Gans shampên wàr an tenewen aral, pàn vo an gwin gorrys i’n botellow, yma an bragesyans whath ow procêdya. Yma hedna ow styrya fatell usy an shùgra i’n sùgan grappys whath ow pos trailys dhe alcohol hag yma dewoxîd carbon whath ow tos in mes a’n dasoberyans-na. Res yw ytho gwil devnyth a votellow fest tew, poken an gwascas ajy dhe’n votel a via re grev hag y fia lyckly an gweder dhe dardha in dadn an gwascas ha scùllya alês lies tabm lybm a weder sqwattys. Saw mar qwrer gwetha an votel a shampên in clehy yey, hedna a wra yêynhe an shampên ha lent’he an dasoberyans kemegyl. Res yw compla obma nag yw alowys herwyth laha gelwel gwin tythus vÿth shampên marnas ev a vo gwrÿs in tireth Champagne, hèn yw dhe styrya an pow in Frynk adro dhe cyta Reims, peswar ugans mîldir dhe’n north-ÿst a Parys. Mars yw gwin tythus gwrÿs in Frynk saw avês dhe gôstys Champagne, ena res yw y elwel crémant in Frynkek. Heb mar yma crémant ow mênya ‘kepar ha dehen’, ow referrya dhe’n dysplêgyans a vothlow pò whethfyansow munys i’n gwin. Yma henwyn erel ûsys rag gwin tythus in powyow erel. In Jermany, rag ensampel, gwin tythus yw henwys Sekt, tîtel usy ow tos dhyworth an ger Frynkek sec ‘sëgh’. An gwerthor gwin tythus gwelha aswonys in Jermany i’n bledhydnyow deg warn ugans o Joachim von Ribbentrop, neb a veu warlergh hedna menyster negyssyow tramor in governans Hitler. In Spayn gwin tythus yw gelwys vino espumoso ‘gwin ewonek.’ Hanow kebmyn rag an dewas yw cava ha’n moyha anodho yw provies in Catalùnya. In Ùngary gwin tythus yw gelwys pezsgô, rangemeryans present pò ‘present participle’ a’n verb gwelys in pezseg ‘tythya’. I’n Italy gwin tythus yw aswonys avell Prosecco. Y feu hedna complys in Sowsnek kyns oll gans an Sows Fynes Moryson orth dyweth an whêtegves cansvledhen. Herwyth Moryson an Rôman Plyny a wrug mencyon a Prosecco i’n dedhyow dhyrag genesygeth Crist, hag yma Moryson ow reckna prosecco in mesk gwînow gwelha Italy. Y fedha prosecco gwrÿs wostallath in Istrya hag ena, herwyth Moryson, in Gorizia, Venys, Dalmacya ha Vicenza. Kynth usy semlant Italyan dhe’n hanow Prosecco, nyns yw Italyan hanow an gwin. Yma prosecco ow tos dhyworth hanow an tyller Prosek, hanow Slôvênyan a dre ogas dhe Triest. Yma Prosek i’n Slôvênyan gwredhek ow styrya ‘trûlergh der an forest.’