(83) Dewnans pò Dewnan


© 2017 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Yth o an DumnoniiDumnones trib a Vrytons Coth tregys in gorenys an Soth-West a Vreten Veur. Y a ros aga hanow dhe’n wlas henwys Dumnonia, hèn yw dhe styrya an radn west a Dorset ha Somerset, warbarth gans Devonshire ha Kernow. Nyns yw certan poran pandr’usy an hanow Dumnonii ow styrya. Yma radn orth y gelmy gans an wredhen Geltek *dubno- ‘down’ pò ‘an bÿs’. Yma scolers erel ow cresy y hyller y gomparya gans an wredhen gwelys in Latyn dominus ‘mêster’ hag ytho fatell usy Dumnonii ow mênya ‘mêstryjy’ pò ‘arlydhy.’ Dumnonia o gwlascor alosek Vrethonek bys in êthves cansvledhen, saw i’n tor’-na an radn ÿst a’n pow a veu kemerys gans an West-Saxons. Pàn veu an radn ÿst a Dumnonia conqwerrys gans an Sowson, nyns o gesys a’n pow ma’s an radn moyha dhe’n west. I’n tireth-na yth esa tregys trib Brethonek gelwys an Cornouii. Yma aga hanow y dhe weles whath i’n ger Kernow. An Saxons dhe’n Ÿst a Dhowr Tamar a dhalathas ûsya an hanow Keltek Dumnonia rag aga fow aga honen, saw warbydn an termyn-na, an êthves cansvledhen, Dumnonia o dysplegys dhe Devon. In y gramer Kernowek Lhuyd a wra mencyon tergweyth a Dumnonia  Devon hag ev a’s gelow Deunanz in Kernowek. Dre lycklod ev a wrug growndya an hanow Kernowek-na wàr an Kembrek Dyfnaint ‘Devon’. Ny dheuth an hanow Dyfnaint in fordh dhydro dhyworth Dumnonii, bytegyns, saw y feu va kemyskys in Kembrek gans an ger dyfnaint ‘nansow down.’ Hèn yw an rêson rag an t orth dyweth an hanow Kembrek. Yth hevel fatell wrug Lhuyd Kernowekhe Dyfnaint avell Dewnans, le may ma an s orth dyweth an hanow ow cortheby dhe’n t i’n hanow Kembrek. Yth hevel, bytegyns, nag yw compes Deunanz, an form ûsys gans Lhuyd. William Camden o istoryan brâs a’n whefes cansvledhen. Ev a worras in mes moy ès udn dyllans a’y lyver brâs Britannia. I’n versyon Sowsnek Camden a lever: ‘Devonshire is called by the Cornish-Britons Deunan.’ Yma Deunan heb s orth an dyweth ow tos strait dhyworth Dumnonia hag ytho dre lycklod yth ywa an form gompes a’n hanow Kernowek. I’n gwetha prÿs nyns eus ensampyl vëth dhyn a’n hanow Kernowek rag Devon screfys gans Kernowegor genesyk. Yma Nicholas Boson ow cul mencyon a’n conteth in Nebes Geryow adro dhe Gernowek, saw ena yma va orth y elwel Pow Densher, le may ma Densher ow tos dhyworth Devonshire an Sowsnek. Wàr verr lavarow avell hanow Kernowek rag Devon, Devonshire me a grÿs fatell yw gwell Dewnan ages Dewnans.