(84) Richard Gendall


© 2017 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

Richard Gendall a veu genys i’n vledhen mil naw cans dew dheg peswar in Enesow Tùrkys ha Caycos i’n West Eyndaow. Ev a bassyas y yowynkneth kyns oll in Landreth (St Blaizey) hag ena in Wynek (St Winnow) le mayth o y das prownter i’n pluyow-na. In Secùnd Gwerryans an Bÿs Richard a jùnyas an Lu Lystry Rial avell prentys marner hag a gomondyas lester tira brâs in londyansow an Kefrysysy i’n Soth a Frynk. Warlergh an Gwerryans Richard a gafas dyscans avell descador hag ev a wrug desky tavosow arnowyth in Pow an Sowson, in Zêlond Nowyth hag in tyleryow erel. Pàn wrug ev omdedna yth esa ev ow tesky in Scol Hellys in west a Gernow. I’n dallath Richard a scodhya Kernowek Udnys hag a ros gweres dhe Mordon gans y erlyver Sowsnek-Kernowek dyllys in cres an gansvledhen dhewetha. I’n dedhyow-na inwedh Richard a dhalathas jornal in Kernowek henwys An Lef, saw warlergh dyw vledhen ev a ros an jornal inter dewla Talek. Richard a vëdh remembrys kefrës avell prydyth ha canor. Ev a screfas lies cân Kernowek rag Brenda Wootton, an ganores meur hy hanow, ha hy ha Richard a yll bos clôwys wàr an record Crowdy Crawn neb a dheuth in mes orth dallath an bledhydnow deg ha try ugans. I’n keth termyn ogasty Kesva an Tavas Kernowek a dhyllas Kernewek Bew, lyver Richard rag dalethoryon. Yma lies huny ow cresy an lyver-na dhe vos an gwelha lyver bythqweth a veu rag dyscoryon a’n tavas. Nyns yw marth hedna martesen awos experyens hir Richard avell descador a davosow. Yth esa Richard i’n termyn-na ow tevy dhe voy ha dhe voy drog-pÿs gans Kernowek Udnys. Ev a gresy fatell esa an dasserghyans owth ankevy Kernowek a’n seytegves ha’n êtegves cansvledhen, kynth o an Kernowek-na moy êsy dhe gôwsel ès coyntys completh Kernowek Udnys. Rag hedna orth dallath an bledhydnyow deg ha peswar ugans Richard a dhyllas lyver rag studhyoryon henwys an Curnoack Hethow, le may whrug ev presentya rag an kensa prës fordh a screfa Kernowek growndys wàr an auctours adhewedhes, William Jordan, Nicholas Boson, William Rowe, William Gwavas, Edward Lhuyd hag erel. Richard a’n jeva meur a galetter ow shâpya spellyans ewn rag an tavas adhewedhes hag ev a jaunjyas y spellyans moy ès unweyth. Wàr an dyweth ev a erviras ûsya heb chaunj vÿth spellyans Edward Lhuyd poran, rag Richard a gresy hedna dhe vos an system moyha sciensek. Yth esa anlês ow longya dhe ervirans Richard ûsya an tavas adhewedhes avell fùndyans an yêth dhasvewys. Pòr gales yw dhe bobel a dhescas an spellyans-na yn udnyk redya Kernowek screfys in ken fordh vëth. Bytegyns res yw dhyn aswon meur râss dhe Richard Gendall rag ev dhe gemeres an tavas in mes a’n Osow Cres aberth i’n agan dedhyow ny hag indella darbary toul compes anodho rag an termyn usy ow tos. Certan yw fatell o Kernowek Udnys re goynt ha re goth rag an dasserghyans arnowyth; ha heb dowt vëth Richard Gendall a dhysqwedhas hedna dhyn. Re bo va kerhys dhe joy in nev uhel a-uhon.