(89) De Halan Gwâv


© 2017 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an recordyans / Text of the recording

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn.

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time.

An kensa dëdh a vis Du in Kernowek yw gelwys De Halan Gwâv. Ny a wor hedna dhyworth dyw benfenten dhyffrans. Yma an hanow De Halan Gwâv ow tysqwedhes fatell esa Kernowyon an dedhyow coth ow consydra an jëdh-na dhe vos dallath an Gwâv, tra cresys gans oll an Geltyon bagan. Pelha an Geltyon a gresy y hylly an debel-spyryjyon slynkya ajy der an ajwy inter an Hâv ha’n Gwâv ha shyndya pobel ha bestas. Rag lettya an dhrog-spyryjyon y a wre lies tra neb yw practysys bys in agan dedhyow ny. Kyns oll an bobel a wre paintya aga bejeth pò gwysca vysours rag ownakhe an spyryjyon hag indella aga gwetha abell. Y whre an tansysow ha’n tanow creftus pò ‘fireworks’ servya an keth porpos. An bobel a gresy fatell vydna an tan ha’n tardhow brâs gwetha an spyryjyon pell dhyworth aga threven ha dhyworth aga boujiow. In agan dedhyow ny yma radn ow qwil hager-fâss in mes a bompyon. Hèn yw ûsadow nebes nowyth drës dhyworth an Stâtys Udnys dhe’n enesow-ma, le nag yw genesyk an pompyon. In Breten Veur hag in Wordhen kyns hedna y fedha fâss kervys in mes a dùrnypen vrâs. In Sowsnek yth yw De Halan Gwâv gelwys ‘Halloween.’ Styr Halloween yw ‘Hallow Even’ pò gordhuwher an sens. An Eglos Cristyon a gonvedhas yn avarr fatell o De Halan Gwâv ocasyon brâs in bêwnans an Paganys ha hy a fystenas dhe stampya semlant Cristyon wàr an jëdh. In Sowsnek an jëdh solem Cristyon yw gelwys ‘All Saints Day’, ha’n jëdh-na yma Cristonyon ow perthy cov a oll an sens aswonys hag ùncoth. In bÿs an tavas Sowsnek yma lies eglos, lies scol ha lies coljy ow ton an hanow ‘All Saints.’ Dell welsyn ny, yma an hanow Kernowek De Halan Gwâv in gwiryoneth ow referrya dhe’n solempnyta pagan, hèn yw dyweth an hâv ha dallath an gwâv. A les ywa bytegyns fatell usy Lhuyd ow trailya De Halan Gwâv avell ‘All Saints’ Day’. In Bretonek an gool Cristyon yw gelwys Gouel an Hollsent hag in Kembrek Gwyl yr Hollsaint. Yma an lavar Comûnyon an Holl Sens ‘the Communion of all the saints’ dhe redya in pregowthow Tregear. Ytho rag an degol Cristyon in Kernowek ny a yll leverel Gool an Holl Sens ‘All Saints’ Day.’