Dëdh Lowen


© 2000 Nicholas Williams

Pùb gwir gwethys / All rights reserved

An bardhonak-ma a wainyas an secùnd pris in Gorsedh Kernow in 2000

This poem won second prize in Gorsedh Kernow in 2000

Clyckya obma ha goslowes / Click here to listen


Text an bardhonak / Text of the poem

Egery in dyw several fenester rag gweles an text ha goslowes i’n kettermyn

Open in two separate windows to see the text and listen at the same time


Yma Gerva orth pedn dewetha an bardhonak.

There is a glossary at the end of the poem.


DËDH pòr lowen yw! Gwynn agan bÿs,

y hyllyn arta trettya wàr an tir!

A dhor wheg sëgh, y fynnaf amma dhis

ha strait ankevy grêf an trumach hir.


Gwren rejoycya fest! An liv yw due!

Alemma rag y fedhyn leun a joy,

rag gallas qwit an ponvos a’gan beu

i’n lester clos, an mêny, my ha Noy.


Dêwgans dëdh yth esen, dêwgans nos

yn tygabester lows, heb rêwl, heb lyw

’vell mark neyja wàr an dowr ow mos

omma hag ena i’n tewolgow tew.


Noy ow gour a’n jeva crejyans crev

ha trest i’n Arlùth Duw a wrug an bÿs.

“Yth yw,” yn medh ev, “agan Tas in nev —

rag myshef ev a’n gwith ha my a’n crÿs.”


Cresy i’n Arlùth? Dhyn ny nyns o es,

benenes idhyl, ownek agan cher.

Anies brâs ny yllyn bos attês

mès codha gans prederow in dyspêr.


Bath-rabbím, gwreg Sèm, yw gùhyth vrav.

Y fedha glas hy bejeth prest hag — ogh! —

y whre avarr pùb myttyn wheja clâv

ha ny a wodhya hy dhe vos gans flogh.


Yth o devar an gwrageth pùb dëdh oll

parusy bos heb lugarn vÿth na tan.

Kynth esa den ha best ow cruthyl stroll,

y whilyn yn euver sensy an lester glân.


Cruny a wrug dhyn Jafet agan maw

unn jëdh an deylek rag hy thôwlel mes;

an kensa prÿs adhia bàn dheuth an glaw

y whelys dre fenester an liv alês.


Stag ena mensen merwel der ewn euth,

“In dann an dowrow,” y helwys orth ow frias,

“cudhys yw an menydhyow” ha gans scruth,

“Budhys vedhyn certan!” my a grias.


“Galosek yw an Arlùth agan scoos,”

yn medh yn cosel, “Ev yw agan Tas.

Kerdhes a wren — y er dhymm Duw a ros —

arta wàr an dor ha gonys has.”


NY WRAV ankevy an jëdh-na nans yw pell

ha my a’m eseth adâl dhe vrow an ÿs,

pàn entras Noy ha whystra, “Duw an nell

a vynn pùb bêwnans budhy wàr an bÿs.”


Noy ha’n coscar yonk gans bool ha plain

a lavuryas hir, kyn fedhens sqwith,

erna veu an frût a whës ha pain

a’y sav yn pedrak stanch a-ugh an gwÿdh.


Yth esa pùb a’m gour ow cruthyl ges,

Tùbal-cain a’n gelwy penn pyst brâs

ha foul. Yn wherow scorn a vedha gwrës

anodho gans y gothmans, eâ, ha’y das.


Vil o Lamec cothwas, sîra Noy,

an bylen mousak — poynt ny blêkyas dhymm.

Oll y gows o “gwrageth plenta moy”,

“venjans seythgweyth” ha “my a’n ladh yn lymm.”


Lies bobba a dho dhe’n randir prest

rag gweles agan foly — scath heb mor.

Lesky a wre ’vell flàm an sham i’m brèst

a’n jest a wrens a’n gorhal wàr an dor.


CACHYA kenyver goodhvil dhyn o res

ha gorra copel anedha i’n scath ajy.

Y teuth an bestas dov aberth i’n cres

mès bleydhas, nedras, cocodryl, govy!


Dyflas an brogh ha’n yewgen, lacka whath

o sym an folwharth lyg ha’n dowrvargh plos.

Brawagh o a’n lew ha pùb sort cath

a’s teva whans dhe sqwerdya kig ha goos.


Pàn entras den ha best, yth esa an glaw

ow qweskel, uhel y son, wàr brenn an to.

I’n lester cles kynth en ny oll yn saw

dre hës an nos ny yllyn cùsca tro.


Nyns o yn few ma’s agan eth, ellas!

rag lemmyn budhys o dyworth an dor

pùb mowes yonk, pùb gwragh, pùb maw, pùb gwas,

pùb benyn sêmly ha pùb flehyk clor.


My a remembras oll ow theylu ker

i’m gwely i’n gorhal tewl heb cùsca tamm —

marow o ow breder, ow thas sompêr,

ow wheryth cuv, ha (drocka loos) ow mamm!


AN GLAW pàn slackyas Noy in mes a’y dhorn

a dhyllas bran, na wrug dewheles dhyn.

Colom a frias Noy an nessa torn —

y teuth hy tre gans olyf in hy min.


Bassya a wre an dowr kenyver dëdh

ha ny a welas trethow sëgh ha stras.

War garn an lester a diras. Ny oll êth

in mes woteweth gans lowender brâs.


Noy, penn teylu, kettel dheuth in mes,

a sevys alter sans dhe Dhuw avàn

ha lesky lodnow glân in offryn cres

hag ÿdhyn pur, mayth êth an mog in bàn.


I’n cloudys dystowgh gwarek gwelys veu,

camneves lenter, promys Arlùth len

budhy an norvÿs arta bÿth na wre

mès nefra gasa yn few ha best ha den.


Bath-rabbím a dhug (golovas glew)

Aram ha Lùd dhe Sèm, dew evell teg.

Hedhyw dywweyth dëdh pòr lowen yw.

Alemma rag re bo an bêwnans wheg!


GERVA

Glossary

Definitions have generally been confined to those relevant for the poem. To keep the glossary to a manageable length the listing excludes the most common words. These are best looked up in Gerlyver Kescows – A Cornish Dictionary for Conversation (Ian Jackson, Agan Tavas 2017). A draft of the Second Edition of Gerlyver Kescows is available on the Vocabulary page of skeulantavas.com. If you need grammar, by far the most helpful book is Desky Kernowek (Nicholas Williams, Evertype 2012). Bear in mind that some of the vocabulary is poetical.

an norvÿs the world, the earth

bassya (bas’he) go down (floodwater)

brawagh alarm, terror

brogh m brohas badger

brow f browyow hand-mill

camneves rainbow

coscar col retinue, household

cothwas m cothwesyon gaffer, old codger

dowrvarghm dowrvergh ‖ hippopotamus

due adj finished, over

dygabester adj unrestrained

dyworth prep = dhyworth

es adj = êsy

flehyk m flehygow little child

folwharth giggle

foly folly 

foul m foulys fool

fria free

golovas labour, childbirth

goodhvilm goodhvilas ‖ wild animal

gruthyl = gwil

gùhyth f gùhydhow daughter-in-law

idhyl adj puny, weak

jest m jestys jest

lenter adj gleaming

lonn m lodnow steer

lyg adj lewd, bawdy

lyw m lywyow colour

mark neyja m markys buoy

offryn cres peace-offering

olyf m & col olive (plant)

ownek adj fearful

penn pyst phr fool, idiot

plain m plainys carpenter’s plane

plêkya (dhe2) please

ponvos trouble

rejoycya rejoice

scorn scorn

sevel avàn phr set up

slackya slacken

sompêr adj peerless

sqwerdya = sqwardya

stras m strâsow low-lying ground

teylek f teylegy midden

trettya tread

trumach sea crossing

woteweth adv = wosteweth

yewgen m yewgenas ferret